Giữ nguồn cung giữa cú sốc năng lượng
Sáng 10/11, tại Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn đánh giá, năm nay hệ thống năng lượng Việt Nam chịu cú sốc lớn nhất trong nhiều thập kỷ.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng 6 tháng, giá dầu Brent có thời điểm lên 118,3 USD/thùng. Trong nước, nắng nóng lịch sử cùng El Nino đẩy phụ tải điện lên kỷ lục, trong khi sản lượng thủy điện thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.
Theo ông Sơn, trong 177 nước được báo cáo khảo sát tính đến ngày 9/11, có 102 nước, tương đương 57,6%, gặp khó về năng lượng; chỉ 13 nước giữ được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam, với ba kết quả nổi bật là bảo đảm đủ điện, duy trì nguồn cung xăng dầu và kiểm soát giá năng lượng.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn chia sẻ tại diễn đàn. Ảnh: Cấn Dũng.
Với xăng dầu, lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết hai cơ sở lọc dầu trong nước chạy vượt công suất thiết kế; nguồn dầu thô được đa dạng hóa từ 1 lên hơn 10 loại.
“Việt Nam chưa xảy ra thiếu hụt, chưa phải sử dụng xăng dầu dự trữ quốc gia. Nhà nước dành trên 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu và tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Tuy nhiên, tỷ lệ nhập khẩu ròng năng lượng năm 2025 đã lên 43,9% tổng cung năng lượng sơ cấp. Dự trữ xăng dầu mới đạt khoảng 60 ngày nhập ròng, so với mục tiêu 90 ngày; dầu thô chưa có dự trữ quốc gia. Nhiều dự án nguồn, lưới điện còn vướng cơ chế, mặt bằng và vốn”, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn chia sẻ.
Ông Sơn cảnh báo năm 2027 sẽ khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao, trong khi nguồn điện nền mới chưa kịp vận hành.
EVN tính đầu tư 830.000 tỷ đồng trong 5 năm
Từ thực tế vận hành và đầu tư nguồn điện, ông Nguyễn Tài Anh - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) - cho biết, điện thương phẩm 10 tháng năm nay tăng 9,8%. Riêng tháng 5 và tháng 6, phụ tải miền Bắc tăng lần lượt 14,7% và 17,5% gây áp lực rất lớn.
Trước dự báo cung ứng điện năm 2027 rất khó khăn, đặc biệt do ảnh hưởng El Nino, EVN đang chuẩn bị từ tích nước hồ thủy điện, nhiên liệu đến lịch sửa chữa nhà máy.
Tổng vốn đầu tư của EVN giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 830.000 tỷ đồng, lớn nhất từ trước đến nay.
Về nguồn điện, lãnh đạo EVN cho biết, phấn đấu đưa cả hai tổ máy Quảng Trạch I, tổng công suất 1.403 MW, vào vận hành thương mại trong năm 2026 để sẵn sàng cho mùa khô tới. Thủy điện Trị An mở rộng, công suất 200 MW, đặt mục tiêu phát điện năm 2027.
Theo ông Tài Anh, tổng vốn đầu tư của EVN giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 830.000 tỷ đồng, bình quân 166.000 tỷ đồng mỗi năm, lớn nhất từ trước đến nay. EVN và các đơn vị đặt mục tiêu hoàn thành 15 dự án nguồn điện, tổng công suất 6.066 MW.
Cùng giai đoạn, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia dự kiến hoàn thành 292 dự án lưới điện 500-220 kV; các tổng công ty điện lực hoàn thành khoảng 1.320 dự án 110 kV. EVN đề nghị địa phương hỗ trợ giải phóng mặt bằng để bảo đảm tiến độ.
