Chủ tịch FedEx châu Á - Thái Bình Dương: Ở Singapore, tôi mất 45 phút từ sân bay về nhà nhưng ở TP.HCM, 45 phút chỉ đủ để xếp hàng

Mỗi lần đến Singapore, ông Salil Chari tính khoảng thời gian từ lúc máy bay chạm đường băng cho tới khi về đến nhà, chừng 45 phút.

Ở TP.HCM, con số đó vẫn là 45 phút nhưng lại là khoảng thời gian cho việc ông đứng xếp hàng chờ làm thủ tục.

"Đây là một ví dụ về những bất tiện và trở ngại cần được cải thiện", Chủ tịch FedEx khu vực châu Á – Thái Bình Dương nói với phóng viên trong một cuộc chia sẻ riêng tại TP.HCM, đầu tháng 11.

Ba 'chìa khóa' cho Việt Nam

Đại diện của một trong những tập đoàn hàng đầu thế giới về logistics kể câu chuyện trên không phải để than phiền. Nhưng theo ông, đó là ví dụ dễ hình dung nhất cho câu hỏi mà phóng viên đặt ra: Việt Nam cần làm gì để nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh với các trung tâm logistics lớn như Singapore, Malaysia hay những nền kinh tế ASEAN khác?

Theo ông Chari, hoạt động kinh doanh luôn tồn tại những quy trình phức tạp và quy định pháp lý, trong đó có những yêu cầu được đặt ra vì lý do chính đáng. Tuy nhiên, điều Chính phủ Việt Nam cần cân nhắc là làm thế nào để giảm bớt các rào cản, đơn giản hóa quy trình và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hoạt động.

"Đó cũng chính là cách để Việt Nam có thể nâng cao năng lực cạnh tranh với những thị trường khác, nơi đang tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho doanh nghiệp", ông bổ sung.

Bài toán về việc kiến thiết môi trường đầu tư, kinh doanh có tính cạnh tranh cao thuộc về nhà chức trách. Nhưng bản thân FedEx đã sớm có lời giải của mình tại thị trường nội địa. Năm ngoái, hãng này bổ sung thêm một chuyến bay tới Việt Nam, giúp tăng khoảng 90.000 pound (tương đương 40,8 tấn) mỗi tuần năng lực vận chuyển ở cả chiều đi và chiều đến. Sau hơn 30 năm hiện diện, FedEx đang khai thác tổng cộng 42 chuyến bay đi và đến Việt Nam. Số nhân viên của hãng tại đây cũng tăng gần gấp 3 lần chỉ sau 1 năm, từ khoảng 200 người hồi năm ngoái lên gần 600 người.

"Việt Nam là một trong những thị trường tăng trưởng trọng điểm của chúng tôi, không chỉ tại Đông Nam Á mà còn trên phạm vi toàn cầu", ông Chari khẳng định và cho biết thêm, một ngày trước cuộc trao đổi với phóng viên, ông đã dành trọn thời gian để gặp khách hàng tại Việt Nam trong các ngành công nghệ cao, may mặc và thời trang... Và theo ông, tất cả họ đều lạc quan về cơ hội ở đây.

Ông Salil Chari, Chủ tịch FedEx khu vực châu Á – Thái Bình Dương. (Ảnh: Minh Ngọc)

Tuy nhiên, để biến sự lạc quan ấy thành tăng trưởng thực, ông cho rằng Chính phủ Việt Nam nên tập trung vào ba việc.

Thứ nhất là con người. Việt Nam cần đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học đủ sức đưa nền kinh tế lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị.

Thứ hai là kết nối. Theo đó, cả đường biển lẫn đường hàng không phải thông suốt.

Thứ ba, và cũng là điều ông đề cập nhiều nhất, là đơn giản hóa, số hóa và giảm bớt sự phức tạp trong hoạt động thương mại. "Việt Nam là thị trường có nhiều quy định quản lý", ông nói. Không cho rằng mọi quy định đều thừa, nhưng ông khuyến nghị, trong bối cảnh các quốc gia ASEAN khác đang nỗ lực tận dụng làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, việc đơn giản hóa các quy trình vận hành cho doanh nghiệp càng trở nên cấp thiết.

Chủ tịch FedEx khu vực châu Á – Thái Bình Dương lấy chiếc máy chủ đặt trong trung tâm dữ liệu để minh hoạ cụ thể hơn bình luận trên.

Trước khi được lắp ráp, các linh kiện tạo nên máy chủ đó có thể đã đi hơn 200.000 dặm qua 25 quốc gia. Vì vậy, nếu các linh kiện được cung cấp từ Việt Nam nhưng việc vận hành tại đây lại quá phức tạp, các công ty sẽ tìm đến những địa điểm khác. Đó là lý do tại sao ông Chari nhấn mạnh cần giảm bớt sự phức tạp, đồng thời tận dụng tối đa quá trình số hóa để mọi việc trở nên dễ dàng hơn.

"Nhân tài, khả năng kết nối, cùng với số hóa và đơn giản hóa các quy định" – ông tóm lại các 'chìa khóa' chính giúp Việt Nam tận dụng tốt hơn cơ hội từ bối cảnh toàn cầu.

Lãnh đạo FedEx châu Á - Thái Bình Dương trao đổi riêng với phóng viên. (Ảnh: Minh Ngọc)

'Át chủ bài' của FedEx

Nhận định trên về tiềm năng của thị trường Việt Nam không đơn thuần là lời xã giao với giới truyền thông đến từ đại diện FedEx. Cơ sở của nó nằm ở dữ liệu mà 'đế chế' giao vận này thu được từ chính mạng lưới dịch vụ của mình.

Sở hữu đội bay 700 chiếc và gần 200.000 phương tiện cơ giới trên toàn cầu, hãng đang thực hiện giao khoảng 18 triệu kiện hàng mỗi ngày. Quan trọng hơn, dữ liệu vận chuyển trên là tấm bản đồ thương mại được cập nhật theo thời gian thực.

"Chúng tôi có thể quan sát những luồng dịch chuyển thương mại thay đổi như thế nào ngay khi chúng diễn ra. Trước khi thông tin xuất hiện trên báo chí hoặc được phản ánh qua số liệu công bố", đại diện FedEx cho hay.

Chẳng hạn, ngày 2/4/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố áp thuế đối ứng với hàng loạt đối tác thương mại, sự kiện được ông gọi là "Ngày Giải phóng".

Chỉ trong vài ngày sau đó, FedEx đã nhìn thấy thương mại từ Trung Quốc sang Mỹ giảm xuống, song từ Trung Quốc sang Đông Nam Á tăng lên, rồi từ Đông Nam Á sang Mỹ cũng tăng lên.

"Chúng tôi quan sát được thay đổi đó ngay trong thời gian thực", ông Chari nói và chỉ ra, Việt Nam cũng như Đông Nam Á đang hưởng lợi từ việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng.

Dữ liệu phản ánh điều đó. Trên các tuyến giao vận như Việt Nam – Singapore và Việt Nam – Malaysia, FedEx ghi nhận khối lượng vận chuyển tăng trưởng ở mức ba chữ số. Trong khi, giữa nhiều quốc gia Đông Nam Á, mức tăng trưởng dao động từ 20-50%. Theo ước tính của ông Chari, thương mại giữa Trung Quốc và Đông Nam Á đã tăng hơn 20%, còn kim ngạch thương mại Trung Quốc – ASEAN hiện đạt gần 1.000 tỷ USD.

Đằng sau các con số, điều thay đổi sâu hơn nằm ở tư duy của khách hàng. "Trước đây, khách hàng thường chú trọng đến quy mô và hiệu quả để giảm chi phí. Giờ đây, họ đang chuyển trọng tâm sang đa dạng hóa và tăng khả năng chống chịu, bởi họ không thể chấp nhận nguy cơ mất khả năng tiếp cận thị trường do những diễn biến địa chính trị", ông Chari chỉ ra.

Đế chế giao vận FedEx lạc quan vào tiềm năng của thị trường Việt Nam. (Ảnh: FedEx)

Song, khi được hỏi thêm nhận định về các luồng hàng hóa trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương sẽ thay đổi ra sao trong 3-5 năm tới, ông không đưa ra dự báo.

Nhưng thay vì đoán, FedEx đã xây các kịch bản và làm cho mạng lưới giao vận đủ linh hoạt để đi theo, hỗ trợ dòng hàng hoá, bất kể các luồng thương mại dịch chuyển đến đâu.

Ông lấy Việt Nam là một ví dụ. Khi nhận thấy những thay đổi trong tăng trưởng thương mại, FedEx đã tăng cường thêm một chuyến bay tại đây. Ngay trong tuần diễn ra cuộc trao đổi với phóng viên, Tập đoàn cũng bổ sung một chuyến bay từ châu Á đến Mỹ, kết nối khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, cùng Nhật Bản và Trung Quốc với Mỹ.

Một dẫn chứng khác là việc FedEx thêm một điểm kết nối mới tại Dallas, bang Texas (Mỹ) - nơi đang diễn ra nhiều hoạt động liên quan đến trung tâm dữ liệu.

"Không ai biết chắc điều gì sẽ xảy ra trong 5 năm tới, nhưng chúng tôi sẽ có đủ sự linh hoạt để thích ứng với diễn biến trong khoảng thời gian đó", ông Chari tự tin.

Dòng hàng đang đổi hướng. FedEx nhìn rõ điều này và muốn tiếp tục đón nó ngay tại Việt Nam, với hai sân bay quốc tế mới là Long Thành và Gia Bình.

"Chúng tôi chắc chắn sẽ triển khai hoạt động tại các sân bay này", Chủ tịch FedEx khu vực châu Á – Thái Bình Dương khẳng định, dù kế hoạch vẫn còn ở giai đoạn đầu và chưa có số liệu đầu tư cụ thể.

FedEx sẽ triển khai hoạt động tại sân bay quốc tế Long Thành và sân bay quốc tế Gia Bình.