Quy hoạch TP.HCM tầm nhìn 100 năm, hé lộ 10 vùng phát triển

Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm đã được HĐND TP.HCM thông qua ngày 30/10, tại kỳ họp thứ 6. Phạm vi quy hoạch khoảng 6.772,59km², gồm 168 xã phường và đặc khu Côn Đảo, với quy mô dân số trên 14 triệu người.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết, quy hoạch sẽ được ban hành ngay trong tháng 10 để Thành phố cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch, danh mục dự án và nguồn lực thực hiện.

Theo quy hoạch, tổ chức không gian TP.HCM được định hướng theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, chuyển cấu trúc “cộng gộp” sau hợp nhất sang đô thị thống nhất, liên kết chặt chẽ, chuyên môn hóa theo chức năng nổi trội.

Cấu trúc tổng thể dựa trên 5 cực động lực, 5 hệ liên kết chiến lược tích hợp, 5 trung tâm vệ tinh và 10 vùng quản trị phát triển. Mỗi vùng được phân vai theo lợi thế, điều kiện hạ tầng và yêu cầu kiểm soát phát triển. Các vùng phát triển này không làm phát sinh cấp hành chính mới.

Sài Gòn - Chợ Lớn giữ lõi tài chính, di sản

Trên bảng quy hoạch, vùng lõi đô thị, tài chính, quản trị, di sản có màu cam, tập trung tại khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm và hai bờ sông Sài Gòn, trong đó phường Sài Gòn là địa danh nổi bật. Quy mô diện tích vùng khoảng 16.100 - 16.500ha; dân số dự kiến 5,61 - 5,90 triệu người.

Không gian trung tâm hiện hữu này giữ vai trò điều hành, tài chính, dịch vụ cao cấp, văn hóa, đối ngoại của TP.HCM.

Khu vực này ưu tiên bảo tồn và phát huy giá trị di sản; tái thiết các khu vực đô thị hiện hữu; khai thác hiệu quả các quỹ đất có tiềm năng. Đồng thời phát triển các chức năng thương mại - dịch vụ, tài chính và kinh tế sáng tạo có giá trị gia tăng cao, giảm dần những chức năng không phù hợp trong lõi.

Giao thông được tổ chức lại theo hướng kết hợp metro, vận tải công cộng, đường thủy và đi bộ, gắn với khai thác không gian ngầm. Tăng cường công viên và hành lang xanh - mặt nước, đặc biệt dọc sông, kênh, rạch.

Vùng đổi mới sáng tạo phía Đông với dải đất màu tím, nổi bật có phường Thủ Dầu Một, Thuận An, Dĩ An, Thủ Đức, Long Bình, Long Phước và Cát Lái. Đây là khu đổi mới sáng tạo kết hợp đô thị động lực; trung tâm khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, công nghiệp công nghệ cao và kinh tế số của Thành phố. Đồng thời cũng là đầu mối liên kết với Long Thành và vùng Đông Nam Bộ.

Quy mô diện tích vùng này khoảng 42.900 - 43.300ha; dân số dự kiến khoảng 4,98 - 5,25 triệu người, với định hướng quản trị chú trọng hạ tầng số, dữ liệu, phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu.

Không gian được tổ chức gồm các khu đô thị TOD gắn với metro , hạn chế nhà ở tự phát. Các khu công nghiệp hiện hữu tại Dĩ An, Thuận An được chuyển đổi theo mô hình đô thị công nghiệp tri thức, phát triển hệ sinh thái liên kết giữa đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các trung tâm đổi mới sáng tạo.

Vùng Tây - Tây Nam, là cửa ngõ Đồng bằng sông Cửu Long, được thể hiện bằng màu vàng. Các địa danh nổi bật gồm xã Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh, Bình Lợi và các phường Thới An, Tân Thới Hiệp, Bình Tân, Tân Tạo.

Vùng này có nhiệm vụ kiểm soát đô thị hóa lan tỏa về phía Tây; phát triển đầu mối logistics, hàng tiêu dùng và thương mại vùng; công nghiệp sạch, y sinh, giáo dục - đào tạo, đô thị sinh thái. Các đô thị cửa ngõ được tổ chức gắn với nhà ga, bến bãi, trung tâm phân phối; giữ vai trò vùng đệm trữ nước và thoát lũ.

Trong cấu trúc chung, cực đô thị - y tế - giáo dục phía Tây tại Vĩnh Lộc - Bình Lợi - Bình Chánh bổ sung động lực về nhà ở, đào tạo và y tế, góp phần phân bố lại dân cư, dịch vụ.

Quy mô diện tích vùng khoảng 83.200 - 83.600ha; dân số dự kiến khoảng 5,79 - 6,09 triệu người.

Bình Dương - Bàu Bàng là hậu phương sản xuất hiện đại

Vùng đô thị công nghiệp - dịch vụ Bình Dương được thể hiện với dải đất màu hồng có các phường Bình Dương, Bến Cát, Thới Hòa, Tân Uyên; các xã Bàu Bàng, Phú Giáo, Phước Hòa. Quy mô diện tích khoảng 160.000 - 160.400ha; dân số dự kiến khoảng 3 -3,16 triệu người.

Đây là hậu phương sản xuất hiện đại và cửa ngõ liên kết vùng phía Bắc của TP.HCM; tập trung công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh, logistics, dịch vụ kỹ thuật, đô thị thông minh và đào tạo nhân lực.

Nhà ở, trường học, y tế, dịch vụ đô thị được bổ sung đồng bộ với nơi làm việc, giảm sự phụ thuộc vào mô hình công nghiệp thâm dụng lao động.

Đây cũng là khu vực bảo vệ hệ thống sông, suối, hồ, rừng và đất nông nghiệp; hình thành mạng lưới xanh - mặt nước làm khung kiểm soát phát triển và tăng khả năng chống chịu khí hậu.

Vùng Bắc - Tây Bắc - Đông Nam có chức năng sinh thái và dự trữ phát triển, được thể hiện với màu xanh lá nhạt, xuất hiện tại hai khu vực tách biệt trên sơ đồ.

Phía Bắc - Tây Bắc nổi bật xã Dầu Tiếng; phía Đông Nam với các xã Bàu Lâm, Hòa Hiệp, Hòa Hội. Quy mô diện tích khoảng 130.200 - 131.000ha; dân số dự kiến khoảng 0,74 - 0,78 triệu người

Đây là vùng cân bằng sinh thái; bảo vệ nguồn nước, rừng, đa dạng sinh học, nông nghiệp công nghệ cao và quỹ đất dự trữ dài hạn của Thành phố.

Vùng này được tổ chức các điểm dân cư tập trung gắn với hệ thống dịch vụ thiết yếu; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn và du lịch sinh thái phù hợp. Bảo vệ hồ Dầu Tiếng, hệ thống rừng, sông suối, vùng trũng và các hành lang sinh thái; hình thành mạng lưới xanh - xanh dương liên tục.

Đồng thời kiểm soát chặt quá trình đô thị hóa; hạn chế phát triển đô thị phân tán và chuyển đổi đất nông nghiệp, rừng, mặt nước và vùng trữ nước có giá trị; bảo đảm khả năng khai thác cho các nhu cầu phát triển chiến lược trong tương lai.

Nhà Bè - Hiệp Phước - Cần Giờ tổ chức lại đô thị cảng phía Nam

Vùng Nam Nhà Bè - Hiệp Phước, được thể hiện bằng màu xanh ngọc, với 2 địa danh nổi bật là xã Nhà Bè và Hiệp Phước. Quy mô diện tích khoảng 18.100 - 18.500ha; dân số dự kiến khoảng 2,17 - 2,28 triệu người.

Đây là vùng đô thị - cảng - logistics, giữ vai trò kết nối khu trung tâm với Cái Mép, Cần Giờ, Đồng Nai và hệ thống cảng biển; phát triển đô thị sinh thái nước, công nghệ cao, kinh tế tri thức, logistics, công nghiệp sạch và dịch vụ hỗ trợ cảng. Khai thác hệ thống sông, kênh, rạch và hồ điều hòa làm khung cấu trúc tự nhiên, kết hợp công viên và không gian công cộng.

Các khu công nghiệp, cảng, kho bãi sẽ được tổ chức theo tiêu chuẩn xanh hơn, kết hợp giao thông thủy, đường bộ và đường sắt kết nối cảng. Đô thị được ưu tiên phát triển tập trung theo giao thông công cộng, tăng kết nối đường bộ, đường sắt, đường thủy và các khu vực lân cận.

Vùng sinh thái biển Cần Giờ là không gian màu xanh đậm ở phía Nam với 4 xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An; quy mô diện tích khoảng 71.900 - 72.300ha; dân số dự kiến khoảng 0,56 - 0,59 triệu người.

Đây là không gian sinh thái biển đặc thù, cửa ngõ hướng biển và trung tâm kinh tế biển của TP.HCM, gắn với rừng ngập mặn, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, kinh tế biển, cảng, logistics, hậu cần nghề cá và nghiên cứu biển.

Vùng này ưu tiên bảo vệ và phát huy giá trị Khu Dự trữ sinh quyển Cần Giờ, hệ sinh thái rừng ngập mặn, sông nước và biển. Việc kết nối với trung tâm TP.HCM và các vùng kinh tế biển sẽ tăng cường đường thủy, đường sắt và đường bộ.

Cửa ngõ giao thương quốc tế Cái Mép - Thị Vải

Vùng cảng biển - logistics - công nghiệp - năng lượng Cái Mép - Thị Vải được thể hiện bằng màu tím. Những địa danh nổi bật gồm phường Phú Mỹ, Bà Rịa, các xã Kim Long, Ngãi Giao và Long Sơn. Quy mô diện tích khoảng 99.400 - 99.800ha; dân số dự kiến khoảng 1,11 - 1,34 triệu người.

Đây là vùng động lực kinh tế phía Đông Nam, cửa ngõ giao thương quốc tế và trung tâm liên kết chuỗi sản xuất -logistics - cảng biển của TP.HCM với vùng Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và mạng lưới kinh tế quốc tế.

Khu vực tập trung phát triển cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải , logistics quốc tế, dịch vụ hàng hải, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh, năng lượng và thương mại tự do. Từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp - logistics - dịch vụ - đô thị hiện đại.

Không gian vùng tổ chức theo các cực Phú Mỹ và Bà Rịa, các hành lang cảng biển - công nghiệp, đô thị - dịch vụ và công nghiệp - đô thị - nông nghiệp.

Tại khu vực này còn có Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ quy mô hơn 4.170ha, nằm tại 2 phường Tân Phước và Tân Hải, bổ sung không gian cho cảng, logistics và sản xuất gắn với xuất khẩu.

Vùng du lịch biển Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm là dải màu xanh lam nhạt ven biển, nổi bật với phường Vũng Tàu, xã Long Hải và Hồ Tràm. Quy mô diện tích khoảng 45.700 - 46.100ha; dân số dự kiến 0,99 - 1,05 triệu người.

Đây là đô thị - du lịch - dịch vụ biển và sinh thái ven biển trọng điểm, giữ vai trò cửa ngõ du lịch hướng biển và trung tâm nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, chăm sóc sức khỏe và kinh tế biển của Thành phố.

Không gian vùng tổ chức theo cấu trúc đô thị biển trung tâm - các cực du lịch - hành lang ven biển - hậu phương sinh thái. Trong đó, Vũng Tàu là trung tâm dịch vụ biển tổng hợp, Long Hải - Phước Hải là đô thị, du lịch và văn hóa - sinh thái; Hồ Tràm - Bình Châu là cực nghỉ dưỡng, giải trí, chăm sóc sức khỏe và du lịch sinh thái chất lượng cao.

Khu vực này ưu tiên phát triển không gian công cộng, công viên và tuyến đi bộ ven biển; hạn chế bê tông hóa và phát triển đô thị liên tục dọc bờ biển; tăng cường kết nối với Cái Mép, Long Thành, Bà Rịa và trung tâm TP.HCM.

Giữ không gian riêng Côn Đảo

Đặc khu Côn Đảo là không gian biển đảo riêng, được thể hiện ở góc dưới sơ đồ, có diện tích khoảng 7.200 - 7.600ha; dân số dự kiến 65.000 - 70.000 người; là không gian biển đảo đặc thù, kết hợp sinh thái - di sản - du lịch - quốc phòng, an ninh.

Khu vực này giữ vai trò là điểm đến du lịch văn hóa, lịch sử và sinh thái biển đảo cấp quốc gia và quốc tế.

Côn Đảo sẽ được phát triển theo mô hình đảo xanh, thông minh, có kiểm soát, dựa trên sức chịu tải của hệ sinh thái và năng lực hạ tầng. Ưu tiên bảo tồn Vườn quốc gia Côn Đảo, hệ sinh thái rừng, đất ngập nước và biển, đồng thời bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa.

Không gian phát triển được tổ chức theo mô hình đa trung tâm, gắn các khu vực dân cư và du lịch với hệ sinh thái tự nhiên, tập trung tại Côn Sơn, Cỏ Ống và Bến Đầm.

Khu vực này sẽ được kiểm soát chặt dân số, xây dựng, giao thông và hoạt động du lịch theo sức chịu tải; phát triển du lịch chất lượng cao, hạ tầng xanh, năng lượng sạch và các giải pháp giảm tác động môi trường.