Đó là câu chuyện của một người đàn ông 35 tuổi tại Đài Loan (Trung Quốc). Do công việc bận rộn, anh thường ăn cơm hộp vào bữa trưa và gần như ngày nào cũng mua thêm một ly trà sữa hoặc trà pha sẵn có đường để uống tại văn phòng.
Ảnh minh họa.
Thói quen này kéo dài nhiều năm, cộng với việc ít vận động vì phải ngồi làm việc liên tục, khiến cân nặng và vòng bụng của anh tăng lên nhanh chóng.
Trong lần kiểm tra sức khỏe định kỳ, bác sĩ phát hiện vòng eo của người đàn ông lên tới 112cm, vượt xa ngưỡng khuyến cáo đối với nam giới.
Xét nghiệm máu cho thấy chỉ số triglycerid (mỡ máu trung tính) ở mức 239 mg/dL, cao hơn nhiều so với mức bình thường dưới 150 mg/dL. Đáng chú ý nhất, siêu âm ổ bụng cho thấy hình ảnh gan "trắng xóa" - dấu hiệu của gan nhiễm mỡ mức độ trung bình đến nặng.
Người bệnh đồng thời được chẩn đoán mắc hội chứng chuyển hóa, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ và đái tháo đường nếu không thay đổi lối sống.
Theo bác sĩ điều trị, gan nhiễm mỡ không chỉ liên quan đến rượu bia mà còn có mối liên hệ chặt chẽ với việc tiêu thụ quá nhiều đường, tinh bột tinh chế, đồ uống ngọt và tổng lượng calo dư thừa.
Đặc biệt, nhiều loại trà sữa, nước ngọt hay đồ uống pha sẵn sử dụng siro ngô giàu fructose (high-fructose corn syrup) làm chất tạo ngọt. Lượng fructose này chủ yếu được chuyển hóa tại gan. Khi nạp quá nhiều, gan sẽ chuyển phần đường dư thành chất béo, lâu dần tích tụ trong tế bào gan và hình thành gan nhiễm mỡ.
Nếu tình trạng kéo dài mà không được kiểm soát, gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư gan. Đồng thời, đây cũng là yếu tố nguy cơ của tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch và đột quỵ.
Để giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ, các chuyên gia khuyến nghị:
Duy trì cân nặng khỏe mạnh
Tuân thủ chế độ ăn uống lành mạnh, dựa trên thực vật và tập thể dục thường xuyên có thể ngăn chặn chất béo tích tụ trong gan. Các yếu tố nguy cơ chính gây ra gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa là béo phì và đái tháo đường, cả hai đều liên quan đến cân nặng.
Có chế độ ăn uống lành mạnh
Ảnh minh họa.
Để ngăn ngừa gan nhiễm mỡ, mọi người nên:
- Ăn chế độ ăn Địa Trung Hải, có nhiều chất béo, cá và rau lành mạnh, ít thịt đỏ...
- Hạn chế đường fructose trong thực phẩm chế biến sẵn, tránh đồ uống có đường.
- Tăng tiêu thụ chất béo không bão hòa đa omega-3 và chất béo không bão hòa đơn, bao gồm sử dụng dầu ô liu, ăn cá có dầu (như cá hồi, cá mòi...) 2-3 lần một tuần, đồng thời ăn các loại hạt và quả hạch hàng ngày.
- Tăng tiêu thụ thực phẩm giàu chất xơ như ăn nhiều rau, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, đồng thời giảm tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, như thức ăn nhanh, bánh mì thương mại và đồ ngọt…
Tập thể dục thường xuyên
Theo Hiệp hội Nghiên cứu Bệnh Gan Hoa Kỳ, tập thể dục vừa phải giúp duy trì quá trình giảm cân theo thời gian, nhưng việc tăng cường tập thể dục sẽ giúp ích nhiều hơn nữa. Tập thể dục vẫn mang lại lợi ích đối với người bị gan nhiễm mỡ, ngay cả khi không giảm cân đáng kể.
Tập thể dục vừa phải thường được coi là 5 buổi tập mỗi tuần, mỗi buổi 30 phút, theo nhịp tim mục tiêu của bạn, với 10 phút khởi động và 5 phút hạ nhiệt.
Đối với người mới tập thể dục, hãy bắt đầu với thời gian ngắn hơn và cường độ thấp hơn rồi tăng dần cường độ và thời gian. Trao đổi với bác sĩ trước khi bắt đầu bất kỳ chương trình tập thể dục nào để được hướng dẫn về mục tiêu tập, dựa trên tình trạng sức khỏe và thuốc men phù hợp.
Hạn chế bổ sung đường
Thêm đường tinh luyện vào chế độ ăn uống sẽ bổ sung thêm calo mà không mang lại lợi ích dinh dưỡng. Lượng đường cao như fructose làm tăng các enzyme tạo ra chất béo trong gan. Mặc dù fructose hiện diện tự nhiên trong trái cây nhưng hàm lượng fructose cao liên quan đến bệnh gan thường là do tiêu thụ nước ngọt có đường và các thực phẩm chế biến sẵn khác.
Hạn chế tiếp xúc với các chất độc hại
Tiếp xúc với chất độc (có trong hóa chất công nghiệp, một số loại thuốc và thậm chí cả thực phẩm…) có thể làm suy yếu chức năng gan, góp phần vào sự phát triển của gan nhiễm mỡ. Ngoài việc tránh xa các chất độc hại, hãy cân nhắc việc thải độc tố ra khỏi cơ thể bằng chế độ ăn kiêng "giải độc".
Tuy nhiên cần lưu ý, nhiều chế độ ăn kiêng giải độc theo mốt lại có hại, và chưa được chứng minh là có hiệu quả, thậm chí chúng có thể gây phản tác dụng hoặc nguy hiểm.
Nếu bạn muốn giải độc, hãy thử dành một tuần để thiết lập lại thói quen ăn uống của mình bằng cách chỉ ăn thực phẩm nguyên chất, chưa qua chế biến, bao gồm nhiều trái cây và rau quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt, dầu lành mạnh, protein nạc, sữa ít béo.
Mặc dù một số loại thuốc có thể gây hại cho gan nhưng bạn không nên ngừng đột ngột bất kỳ loại thuốc nào được kê đơn mà không trao đổi với bác sĩ.
Minh Hoa (t/h)
