Chiều 15/7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.
Đáp ứng chuyển đổi hải quan số, hải quan thông minh
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Luật Hải quan hiện tại đã ban hành và thực hiện trong vòng 12 năm và đã 5 lần sửa đổi, đứng trước yêu cầu phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, nhất là thương mại điện tử cũng như yêu cầu cải cách mạnh thủ tục hành chính, sắp xếp chính quyền 2 cấp, cần thiết phải tiếp tục sửa đổi, bổ sung phù hợp với điều kiện thực tế, đặc biệt là đáp ứng chuyển đổi hải quan số, hải quan thông minh.
Nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, thực hiện hải quan số, dự thảo Luật sửa quy định chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan từ dạng chứng từ điện tử sang dạng thông điệp dữ liệu điện tử để thực hiện hải quan số. Đồng thời, bỏ điều kiện đại lý làm thủ tục hải quan và nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn (Ảnh: Media Quốc hội).
Dự thảo cũng sửa đổi bổ sung theo hướng tăng thời hạn lưu giữ hàng hóa gửi kho ngoại quan, thời hạn lưu giữ hàng hóa đưa vào địa điểm thu gom hàng lẻ. Đồng thời, bỏ quy định thủ tục xin gia hạn để doanh nghiệp thuận lợi hơn, giảm việc báo cáo của doanh nghiệp, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý.
Liên quan đến phân cấp, phân quyền, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nội dung tăng phân cấp cho Chính phủ quy định nội dung tại 8 điều. Cùng với đó, sửa đổi, bổ sung nội dung giao thêm nhiệm vụ Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết và hướng dẫn một số nội dung tại 7 điều.
Ngoài các nội dung sửa đổi, dự thảo Luật bổ sung nhiều quy định mới như: Bổ sung các khái niệm về kiểm định hải quan, khái niệm về quản lý tuân thủ trong quản lý hải quan, khái niệm địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử để phù hợp với Luật Thương mại điện tử.
Tại dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất các nhóm nội dung sửa đổi, hoàn thiện để phù hợp với các quy định pháp luật khác và thực tiễn trong quản lý hải quan. Theo đó, sửa đổi, bổ sung 15 điều để phù hợp với chức danh, tên gọi, chức năng, nhiệm vụ theo mô hình tổ chức bộ máy mới sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước; sửa đổi, bổ sung khái niệm kho ngoại quan, người khai hải quan phù hợp với Luật Thương mại điện tử, Luật Quản lý thuế.
Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền khi quy hoạch, thiết kế, xây dựng liên quan đến khu thương mại tự do.
Bên cạnh đó, bổ sung thời điểm để xác định thời hạn khai bổ sung (trước thời điểm dừng đưa hàng qua khu vực giám sát); đối với trường hợp khai bổ sung quá thời hạn hoặc khai bổ sung theo yêu cầu của cơ quan hải quan thì bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết điều này để kịp thời điều chỉnh khi cần thiết.
Nội dung khác được sửa đổi, bổ sung tại dự thảo Luật là quy định doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng chịu trách nhiệm thực hiện việc tiêu hủy đối với hàng hóa tồn đọng gây ô nhiễm môi trường.
Ngoài ra bổ sung quy định cơ quan hải quan có quyền chủ động tạm dừng hàng hóa quá cảnh nếu phát hiện có căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ; bổ sung nguyên tắc kiểm tra sau thông quan, hợp nhất thủ tục kiểm tra sau thông quan tại trụ sở người khai hải quan và doanh nghiệp; sửa đổi thời hạn kiểm tra sau thông quan và gia hạn từ 10 ngày làm việc thành tối đa là 20 ngày và giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này...
Kịp thời xử lý hàng tồn đọng, giảm chi phí
Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Media Quốc hội).
Liên quan đến một số nội dung cụ thể của dự thảo Luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành việc bổ sung quy định về kiểm định hải quan.
Uỷ ban đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng làm rõ phạm vi, căn cứ, phương pháp, trình tự kiểm định, phân định với các hoạt động đánh giá chuyên ngành, quy định đầy đủ quyền khiếu nại, giá trị pháp lý của kết quả kiểm định và cơ chế xử lý khi có kết quả đánh giá khác nhau để đảm bảo tính minh bạch, khả thi trong tổ chức thực hiện.
Đối với xử lý hàng hóa tồn đọng, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành quy định về xử lý hàng hóa gây ô nhiễm môi trường nhằm kịp thời xử lý hàng tồn đọng, giảm chi phí và áp lực lưu giữ tại các cảng, kho, bãi.
Uỷ ban đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi trong việc chủ trì xử lý hàng hóa tồn đọng để đảm bảo đồng bộ, thống nhất với các quy định khác của dự thảo luật.
