Cụ thể hóa các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền
Sáng 14/7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết, dự luật tập trung sửa đổi các nội dung để kịp thời thể chế hóa đường lối chủ trương của Đảng, đảm bảo phù hợp với quá trình sắp xếp bộ máy tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và của Ngân hàng Nhà nước để xử lý các vấn đề cấp bách.
Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo cơ sở để khơi thông nguồn vốn, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số và kịp thời xử lý những thiếu hụt về khuôn khổ pháp lý liên quan đến phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của Nhóm Châu Á - Thái Bình Dương về phòng, chống rửa tiền (APG) và Lực lượng đặc nhiệm tài chính về phòng, chống rửa tiền (FATF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), cũng như phục vụ cho kỳ đánh giá công tác phòng, chống rửa tiền tiếp theo tại Việt Nam.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn (Ảnh: Media Quốc hội).
Bên cạnh đó, thể chế hóa các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Sửa đổi tổng thể, thống nhất các trách nhiệm thực hiện quản lý Nhà nước của các bộ, ngành liên quan. Sửa đổi, bổ sung các quy định đảm bảo kịp thời, chặt chẽ, không để xảy ra tiêu cực, thất thoát, lãng phí và vi phạm pháp luật. Tập trung giải quyết các khó khăn, vướng mắc đã được ghi nhận trên thực tế.
Cụ thể hóa các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền; đảm bảo sự phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và các thỏa thuận cam kết của Việt Nam.
Liên quan đến sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền, theo Thống đốc, dự án Luật bổ sung "Dịch vụ tài sản mã hóa" là đối tượng báo cáo và các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, trách nhiệm về triển khai các biện pháp thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa của Bộ Tài chính.
Hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng của tổ chức tài chính, thông tin nhận biết khách hàng, xác minh thông tin nhận biết khách hàng. Sửa đổi, bổ sung quy định minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý.
Cùng với đó, bổ sung yêu cầu đối tượng báo cáo phải "thực hiện đầy đủ" các chính sách, quy trình nhận diện, đánh giá rủi ro về rửa tiền đối với sản phẩm, dịch vụ mới và sản phẩm, dịch vụ hiện có áp dụng công nghệ đổi mới.
Sửa đổi trách nhiệm đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ cho Ngân hàng Nhà nước.
Sửa đổi, bổ sung trách nhiệm lưu trữ tất cả hồ sơ của khách hàng và tất cả các giao dịch dưới dạng bản giấy hoặc dữ liệu điện tử. Bổ sung quy định bảo vệ người báo cáo, người cung cấp thông tin và người tố giác hành vi rửa tiền.
Sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ quy định liên quan đến tên gọi, trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ; bãi bỏ quy định liên quan chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan quan thanh tra, giám sát ngân hàng.
Rà soát quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành luật và cơ bản thống nhất với phạm vi sửa đổi, bổ sung do Chính phủ đề xuất.
Đối với việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống rửa tiền, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị, nghiên cứu các nội dung góp ý cụ thể về nhận biết khách hàng; thông tin nhận biết khách hàng; xác minh thông tin nhận biết khách hàng; trách nhiệm của đối tượng báo cáo đối với sản phẩm, dịch vụ mới; sản phẩm, dịch vụ hiện có áp dụng công nghệ đổi mới.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi (Ảnh: Media Quốc hội).
Minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý và lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu, báo cáo đã được nêu trong báo cáo thẩm tra sơ bộ; đánh giá tính hợp lý của các thông tin được yêu cầu thu thập, xác minh, khả năng tiếp cận các nguồn dữ liệu phục vụ xác minh thông tin nhận biết khách hàng và chi phí tuân thủ có thể phát sinh đối với đối tượng báo cáo; hướng dẫn cơ chế thu thập, xác minh, cập nhật, lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu, báo cáo.
Ông Mãi cũng đề nghị, rà soát quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ với Khuyến nghị 20 của FATF; làm rõ khái niệm "cơ sở hợp lý để nghi ngờ tài sản trong giao dịch là tài sản do phạm tội mà có"; có hướng dẫn cụ thể để áp dụng thống nhất việc báo cáo giao dịch đáng ngờ.
Làm rõ khái niệm "dịch vụ tài sản mã hóa" và phạm vi dịch vụ tài sản mã hóa cần báo cáo. Rà soát, hoàn thiện các tiêu chí nhận diện dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa bảo đảm cụ thể, khả thi và có hướng dẫn cụ thể về nguồn dữ liệu, cách thức nhận diện các dấu hiệu; phân định trách nhiệm của tổ chức thực hiện dịch vụ tài sản mã hóa và cơ quan phòng chống rửa tiền.
Đồng thời, Uỷ ban Kinh tế và Tài chính yêu cầu rà soát quy định về trách nhiệm của các bộ, ngành trong hoạt động phòng chống rửa tiền, bảo đảm không chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ, nhất là giữa Thanh tra Chính phủ và các bộ có cơ quan thanh tra chuyên ngành.
"Làm rõ cơ chế phối hợp giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an trong thanh tra hoạt động phòng chống rửa tiền thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa", ông Mãi nêu.
Quang cảnh phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội tiếp tục thẩm tra chính thức dự án luật, xây dựng báo cáo trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra vào tháng 8 tới.
