Sáng 23/10, Quốc hội làm việc tại hội trường nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về các dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình. Ảnh: Quang Vinh
Một trong những nội dung đáng chú ý trong Tờ trình của Chính phủ là bổ sung quy định về thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng.
Theo Bộ trưởng, Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, chính sách thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (SDĐPNN) hiện hành đã có quy định liên quan đến sử dụng tiết kiệm, hiệu quả đất đai. Tuy nhiên, Luật Thuế SDĐPNN chưa có quy định về mức thuế suất đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng, đất chậm đưa vào sử dụng.
Để tiếp tục thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW về “nghiên cứu xây dựng chính sách tài chính, thuế với lộ trình phù hợp để sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả; tập trung khắc phục tình trạng bỏ hoang đất, chậm đưa đất vào sử dụng...chính sách thuế cao hơn đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng”, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định: Đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng áp dụng mức thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức. Đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng thực hiện theo quy định pháp luật về đất đai.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: Quang Vinh.
Trình bày báo cáo thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban tán thành đề xuất này, tuy nhiên đối chiếu với Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành và dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, quy định tại dự thảo luật này lại còn mâu thuẫn, chưa thống nhất và chưa rõ căn cứ để thực hiện.
Luật hiện hành đã quy định áp dụng thuế suất 0,15% đối với đất chưa sử dụng theo đúng quy định, về bản chất là đất không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng. Nếu Dự thảo Luật bổ sung như đề xuất của Chính phủ, có thể dẫn đến cách hiểu cùng một diện tích đất có thể thuộc đối tượng áp dụng với hai mức thuế suất khác nhau.
Đối với đất thực hiện dự án đầu tư không sử dụng hoặc chậm sử dụng, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quy định ngoài tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp, Nhà nước thu tiền sử dụng đất tăng thêm, tiền thuê đất tăng thêm được tính lũy tiến hằng năm; trường hợp quá 60 tháng mà chủ đầu tư vẫn không đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất. Khoản tiền này là khoản thu ngân sách từ đất đai thuộc tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; Chính phủ báo cáo khoản tiền này và thuế suất 0,2% tại dự thảo Luật này cùng nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW đối với đất thực hiện dự án đầu tư không sử dụng, chậm sử dụng.
Theo cơ quan thẩm tra cùng một diện tích đất dự án không sử dụng, chậm sử dụng vừa phải nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tăng thêm theo dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), vừa phải nộp thuế SDĐPNN với thuế suất 0,2% theo dự thảo Luật này, dẫn đến trùng lặp nghĩa vụ tài chính đối với cùng một hành vi.
Ngoài ra, dự thảo luật chưa loại trừ thời gian bất khả kháng và đất của dự án đầu tư phân kỳ được phê duyệt. Điều này có thể dẫn đến thu thuế trường hợp chậm sử dụng đất do nguyên nhân khách quan.
Dự thảo luật áp dụng cùng mức thuế suất 0,2% đối với cả đất chậm đưa vào sử dụng nhưng chưa làm rõ căn cứ và lộ trình, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa thuế suất 0,2% với khoản tiền phải nộp theo pháp luật về đất đai, không trùng lặp nghĩa vụ tài chính nhưng không làm giảm nghĩa vụ của các trường hợp đang áp dụng thuế suất 0,15%.
Một số ý kiến đề nghị cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo giải trình rõ hơn căn cứ để đề xuất mức thuế suất 0,2% áp dụng đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng, bằng mức thuế suất áp dụng đối với đất lấn, chiếm trong khi tính chất pháp lý và mức độ vi phạm của các trường hợp này khác nhau.
