Cú hích cho thị trường tài sản số Việt Nam

Ngày 10-3, Báo Người Lao Động tổ chức talkshow trực tuyến "Trung tâm Tài chính quốc tế TP HCM: Cú hích nào cho thị trường tài sản số Việt Nam?". Chương trình diễn ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp (DN) đang chuẩn bị nguồn lực để tham gia thí điểm cung cấp dịch vụ sàn giao dịch tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ và việc Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM (VIFC-HCMC) chính thức vận hành được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng mới cho thị trường mới này.

Động lực thúc đẩy tài sản số

ThS Nguyễn Trúc Vân, Giám đốc Trung tâm Mô phỏng và Dự báo Kinh tế - Xã hội TP HCM, Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM, kiêm Phó Ban Truyền thông và Hợp tác quốc tế của VIFC-HCMC, cho biết trung tâm đang hoàn thiện khung pháp lý để triển khai các hoạt động vận hành, trong đó có cơ chế thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa. Bên cạnh đó, trung tâm cũng đang chuẩn bị hạ tầng công nghệ gồm hệ thống AI (trí tuệ nhân tạo) phục vụ giám sát thị trường, nền tảng quản lý thành viên, hạ tầng quản lý tài sản mã hóa dựa trên blockchain cùng các nền tảng công nghệ phục vụ vận hành.

Việc tham gia VIFC-HCMC từ sớm sẽ mang lại nhiều cơ hội cho DN như tham gia quá trình xây dựng chính sách, sử dụng hạ tầng chung của trung tâm, được hỗ trợ truyền thông, quảng bá thương hiệu, đồng thời hưởng các ưu đãi về thuế và tài chính theo cơ chế đặc thù. Ngoài ra, DN còn có cơ hội kết nối với các đối tác quốc tế, tham gia các chương trình đào tạo và thử nghiệm mô hình mới trong khuôn khổ cơ chế sandbox (thử nghiệm có kiểm soát) đối với các lĩnh vực như blockchain, tài sản số và đổi mới sáng tạo.

Các chuyên gia và doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính, tài sản số tham gia tọa đàm của Báo Người Lao Động sáng 10-3. Ảnh: QUANG LIÊM

Ông Phan Vũ Tuấn - Trưởng Văn phòng Luật sư Phan Law Vietnam, Phó Chủ tịch Chi hội Blockchain TP HCM (HBA) - nhìn nhận VIFC-HCMC đi vào vận hành sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho DN Việt Nam, đặc biệt là khả năng tiếp cận các nguồn vốn quốc tế quy mô lớn. Thực tế, hiện nay không phải DN nào cũng có cơ hội tiếp cận trực tiếp với các dòng vốn toàn cầu, vì vậy sự xuất hiện của một trung tâm tài chính sẽ giúp tạo cầu nối giữa DN trong nước và các nhà đầu tư quốc tế. Bên cạnh yếu tố vốn, ông chỉ ra một lợi thế quan trọng đối với DN Việt trong lĩnh vực công nghệ và tài sản số, đó là cơ chế sandbox cùng các chính sách đặc thù tại VIFC-HCMC. Cơ chế này cho phép DN thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới trong môi trường có kiểm soát trước khi triển khai rộng rãi. "Nếu tận dụng tốt các cơ chế hỗ trợ từ trung tâm, lĩnh vực này có thể trở thành động lực tăng trưởng mới cho DN nói riêng và nền kinh tế nói chung. Việc tham gia sớm cũng giúp DN có cơ hội định hình thị trường và góp phần xây dựng "luật chơi" cho hệ sinh thái tài chính - tài sản số" - ông Phan Vũ Tuấn chia sẻ.

Trong khi đó, ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) - nhà đầu tư chiến lược và thành viên sáng lập VIFC-HCMC, kỳ vọng VIFC-HCMC sẽ góp phần nâng tầm hệ sinh thái tài chính của TP HCM lên chuẩn mực quốc tế, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đến các ngành nghề, trong đó bao gồm tài sản số.

Cần thêm một "case study"

Cũng theo ThS Nguyễn Trúc Vân, trong khuôn khổ VIFC-HCMC, sẽ có sandbox dành cho các mô hình liên quan đến tài sản số và token hóa tài sản thực (RWA). Theo đó, DN có thể mạnh dạn hơn trong việc phát triển và thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới. Đồng thời, VIFC-HCMC cũng hướng tới xây dựng hạ tầng giao dịch tài sản số - yếu tố quan trọng để tăng thanh khoản và thu hút dòng vốn vào hệ sinh thái. VIFC-HCMC đang được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới, đóng vai trò như một cú hích, thúc đẩy thị trường tài sản số tại Việt Nam phát triển bài bản hơn.

Ở góc độ DN, ông Phạm Phước Nguyên, Trưởng Bộ phận Phát triển Kinh doanh Ninety Eight, nhìn nhận khoảng 2 năm trở lại đây, các chính sách liên quan đến tài chính và tài sản số của Chính phủ đã tạo ra nhiều tín hiệu tích cực cho thị trường này. Việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế và khung pháp lý cho lĩnh vực này được xem là bước đi quan trọng giúp thị trường phát triển minh bạch và bền vững hơn. Ông ví von thị trường tài sản mã hóa trước đây như "miền Tây hoang dã", nơi nhiều nhà đầu tư tham gia tìm kiếm cơ hội "đào vàng" nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro do thiếu chuẩn mực pháp lý. "Khi khung pháp lý dần hoàn thiện, thị trường được kỳ vọng sẽ thu hút thêm các dòng vốn lớn từ quốc tế" - ông tin tưởng.

Theo ông Nguyên, hiện nay, ở Việt Nam có nhiều nguồn vốn quốc tế và các quỹ đầu tư mạo hiểm muốn tham gia lĩnh vực mới mẻ này nhưng phần lớn chọn đứng ngoài quan sát. Nguyên nhân là do họ vẫn đang chờ những "case study" thành công đầu tiên trước khi tham gia sâu hơn. "Nếu xuất hiện những mô hình hoạt động hiệu quả và minh bạch, dòng vốn quốc tế có thể nhanh chóng đổ vào, tạo động lực lớn cho hệ sinh thái tài sản số tại Việt Nam" - ông Nguyên nói.

Với vai trò là định chế tài chính, ông Võ Hoàng Hải cho rằng sự ra đời của VIFC-HCMC cùng các cơ chế sandbox trước hết sẽ tạo ra hành lang pháp lý, nền tảng cốt lõi cho sự phát triển của thị trường tài sản mã hóa. Cách tiếp cận vừa vận hành vừa hoàn thiện quy định sẽ giúp thị trường thích ứng nhanh với tốc độ đổi mới của công nghệ và tài chính. Hệ thống ngân hàng sẽ đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái tài sản số, đặc biệt ở hạ tầng thanh toán, kết nối giữa tiền pháp định và tài sản số. Ngoài ra, ngân hàng còn có thể tham gia các dịch vụ như lưu ký tài sản số, định giá tài sản, quản lý tài sản bảo đảm hay cho vay dựa trên tài sản số. "Bên cạnh đó, xu hướng token hóa tài sản thực như bất động sản, cổ phiếu hay trái phiếu được đánh giá có tiềm năng lớn khi giúp chia nhỏ tài sản, tăng thanh khoản và mở rộng cơ hội đầu tư cho nhiều đối tượng" - ông nói.

Theo các chuyên gia, để thị trường tài sản số phát triển bền vững, ngoài khung pháp lý và hạ tầng công nghệ thì yếu tố con người, đặc biệt kiến thức của nhà đầu tư đóng vai trò không kém quan trọng. Theo đó, quá trình xây dựng khung pháp lý cần đi kèm với hoạt động truyền thông, đào tạo và phổ biến kiến thức cho người dân. DN có thể hỗ trợ thông qua việc cung cấp nền tảng công nghệ, công cụ giao dịch và các chương trình hướng dẫn trải nghiệm thực tế. Ngoài ra, những chương trình đào tạo gắn với các viện, trường sẽ giúp người học hiểu rõ hơn về cách vận hành của thị trường, từ đó góp phần hình thành nền tảng nhân lực và chính sách phù hợp cho sự phát triển của hệ sinh thái tài sản số.