Vừa qua, Campuchia đã tổ chức lễ khánh thành chuyến hàng 10.000 tấn gạo xuất khẩu sang Philippines tại Cảng tự trị Sihanouk (PAS). Chuyến hàng do Công ty Gạo Thành phố và Công ty Thương mại Dilai phối hợp thực hiện, với sự tham dự của Bộ trưởng Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Campuchia Dith Tina.
Đây là lần đầu phương thức vận chuyển gạo bằng tàu chở hàng rời được triển khai cho hoạt động xuất khẩu của Campuchia sang Philippines. Thay vì sử dụng container, gạo được đưa trực tiếp vào các khoang chứa của tàu.
Theo ông Khim Finan, người phát ngôn Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Campuchia, tàu chở hàng rời được thiết kế để vận chuyển khối lượng lớn hàng hóa bằng cách chất trực tiếp vào khoang tàu. Đối với gạo xay xát, sản phẩm được đóng bao, buộc thành từng bó rồi nâng lên và đưa trực tiếp vào khoang chứa.
Việc thay đổi phương thức vận chuyển được kỳ vọng giúp Campuchia giảm chi phí và thời gian xuất khẩu, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh của gạo nước này trên thị trường quốc tế. Với Philippines, phương thức này cũng góp phần duy trì nguồn cung gạo ổn định từ Campuchia.
Việc đưa tàu chở hàng rời vào hoạt động xuất khẩu được thực hiện theo chỉ thị của Thủ tướng Hun Manet về việc sử dụng Cảng tự trị Sihanouk, cùng với sự phối hợp và hỗ trợ của cơ quan quản lý cảng.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, Campuchia đã xuất khẩu 790.000 tấn gạo. Trong đó, Philippines tiếp nhận 122.201 tấn, tương đương 15,4% tổng lượng gạo xuất khẩu của Campuchia. Ngoài lượng hàng đã xuất khẩu, thêm 87.344 tấn gạo đã được ký hợp đồng xuất khẩu sang Philippines trong năm nay.
Ngành lúa gạo Campuchia cũng đang tìm cách mở rộng thị trường Philippines trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu của quốc gia này ở mức cao. Trong 4 tháng đầu năm, Philippines nhập khẩu 1,68 triệu tấn gạo, tăng 18% so với cùng kỳ, nhằm ứng phó với những lo ngại về an ninh lương thực liên quan đến rủi ro El Nino và chi phí phân bón tăng cao.
Xuất khẩu gạo của Campuchia tăng đột biến thời gian gần đây.
Việt Nam hiện vẫn là nguồn cung gạo chủ yếu cho Philippines, chiếm hơn 86% lượng nhập khẩu trong 4 tháng đầu năm. Thái Lan, Myanmar và Campuchia cũng nằm trong nhóm các nhà cung cấp cho thị trường này.
Philippines được dự báo nhập khẩu tổng cộng 5,5 triệu tấn gạo trong năm nay, mức cao kỷ lục. Tuy nhiên, chính phủ nước này đồng thời đang xem xét các biện pháp kiểm soát thị trường trong nước, bao gồm áp giá trần đối với gạo nhập khẩu và giới hạn lượng gạo nhập khẩu hàng tháng ở mức 150.000-200.000 tấn trong mùa thu hoạch từ tháng 6 đến tháng 10.
Việc Campuchia đưa phương thức vận chuyển hàng rời vào xuất khẩu gạo cũng diễn ra trong quá trình nước này mở rộng quan hệ thương mại với Philippines. Chính phủ Campuchia cho biết sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp tư nhân đã góp phần thúc đẩy hoạt động xuất khẩu, trong đó có sự hợp tác giữa Bộ trưởng Dith Tina và người đồng cấp Philippines Francisco P. Tiu Laurel Jr.
Theo phía Campuchia, mở rộng xuất khẩu sang Philippines và cải thiện phương thức vận chuyển có thể tạo thêm dư địa cho chuỗi giá trị lúa gạo, từ các doanh nghiệp xay xát, xuất khẩu đến người nông dân.
