Cơn đau bụng đến rất đột ngột. Chỉ vài giờ trước đó, Xiuxiu, cô bé 12 tuổi sống tại Trùng Khánh (Trung Quốc) vẫn còn hoạt bát, ăn uống bình thường. Nhưng sau đó em ôm bụng quằn quại, nôn liên tục rồi rơi vào trạng thái lơ mơ.
Bố mẹ lúc đó chỉ nghĩ đơn giản rằng Xiuxiu bị đau bụng do ăn linh tinh nên cho con uống thuốc tiêu hóa có sẵn trong nhà. Tuy nhiên, tình trạng nhanh chóng chuyển biến xấu khi Xiuxiu rơi vào hôn mê sâu và được đưa đi cấp cứu trong tình trạng sốc, huyết áp thấp và khó thở.
Tại khoa Hồi sức tích cực (ICU) của Bệnh viện Nhi trực thuộc Đại học Y Trùng Khánh (Trung Quốc), các bác sĩ đã tiến hành lấy máu để xét nghiệm. Đáng chú ý, thay vì màu đỏ như bình thường, máu của cô bé 12 tuổi lại có màu trắng đục đặc quánh, sau khi để yên vài phút thì đóng lại như mỡ đông.
Ảnh minh họa.
Bác sĩ Dai Xiaoke, Phó trưởng khoa Phẫu thuật gan mật của bệnh viện cho biết chỉ số lipid máu (mỡ máu) của Xiuxiu cao gấp 13 lần so với bình thường. Chính lượng mỡ "khủng" này đã kích hoạt cơn viêm tụy cấp tính thể nặng, tàn phá các cơ quan nội tạng.
"Trong quá trình điều trị, chúng tôi lọc ra tới khoảng 2.000 ml dịch máu trắng đục, dấu hiệu cho thấy lượng mỡ trong máu tăng cực cao, đi kèm viêm tụy cấp nặng", bác sĩ Dai cho biết.
Xiuxiu được chẩn đoán mắc viêm tụy hoại tử nặng kèm nhiễm toan ceton do tiểu đường. Tưởng đã qua nguy kịch nhưng sau 3 tuần cô bé lại bị nhiễm trùng và phải phẫu thuật bổ sung.
Bác sĩ Zhang Mingman, Trưởng khoa Phẫu thuật Gan mật của bệnh viện chia sẻ: "Bệnh nhi đã phải trải qua một loạt các thủ thuật xâm lấn chuyên sâu và những tình huống cấp cứu đầy kịch tính. Thực sự là một cuộc chiến sinh tử kéo dài hơn 60 ngày".
Để cứu mạng Xiuxiu, các bác sĩ đã phải thực hiện ca đại phẫu kéo dài 6 giờ đồng hồ để loại bỏ các mô tụy đã hoại tử. May mắn, sau hơn 2 tháng kiên trì điều trị, sức khỏe Xiuxiu đã hồi phục và được xuất viện.
Ảnh minh họa.
Về trường hợp của Xiuxiu, bác sĩ Zhang Mingman lý giải, nguyên nhân lớn nhất đến từ chế độ ăn uống sai lầm. Việc trẻ tiêu thụ quá nhiều trà sữa, đồ chiên rán, thức ăn nhanh và đồ uống nhiều đường trong thời gian dài chính là "thủ phạm" trực tiếp gây tăng lipid máu, dẫn đến viêm tụy cấp hoại tử. "Viêm tụy hoại tử cấp tính dù chỉ chiếm 5% các ca bệnh về tụy ở trẻ em nhưng tỉ lệ tử vong lại cực cao, từ 20% đến 50%", bác sĩ Zhang nhấn mạnh.
Dấu hiệu nhận biết viêm tụy cấp do tăng triglycerid
Triệu chứng của viêm tụy cấp do tăng mỡ máu tương tự các thể viêm tụy cấp khác và thường xuất hiện đột ngột. Biểu hiện điển hình gồm:
-Đau dữ dội vùng thượng vị (trên rốn).
-Cơn đau lan ra sau lưng hoặc hai bên mạn sườn.
-Đau tăng dần sau vài giờ và kéo dài liên tục.
-Buồn nôn và nôn nhiều, gặp ở khoảng 70 - 80% người bệnh.
-Bụng chướng, đầy hơi, bí trung tiện hoặc đại tiện.
-Có thể kèm sốt, mệt mỏi, tụt huyết áp nếu bệnh diễn biến nặng.
Ở những trường hợp nặng, người bệnh có thể xuất hiện suy hô hấp, suy thận, rối loạn đông máu, sốc và suy đa cơ quan.
Do triệu chứng ban đầu khá giống nhiều bệnh lý tiêu hóa khác, người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện cơn đau bụng dữ dội vùng thượng vị, đặc biệt nếu có tiền sử tăng mỡ máu hoặc đái tháo đường.
Chủ động phòng ngừa bằng kiểm soát mỡ máu
Các bác sĩ khuyến cáo, phần lớn trường hợp viêm tụy cấp do tăng triglycerid hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt rối loạn lipid máu.
Người mắc tăng triglycerid cần:
-Duy trì chế độ ăn ít chất béo bão hòa, hạn chế thực phẩm nhiều đường.
-Tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
-Duy trì cân nặng hợp lý.
-Tập luyện thể lực đều đặn.
-Hạn chế hoặc tuyệt đối không sử dụng rượu, bia.
-Tuân thủ điều trị bằng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ nếu đã được chẩn đoán rối loạn mỡ máu.
Đặc biệt, những người mắc đái tháo đường, béo phì hoặc hội chứng chuyển hóa cần kiểm soát tốt đường huyết và mỡ máu để giảm nguy cơ biến chứng. Ngoài ra, nên khám sức khỏe định kỳ và xét nghiệm mỡ máu thường xuyên để phát hiện sớm tình trạng tăng triglycerid, từ đó điều trị kịp thời.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn nhiều hoặc đau bụng kéo dài, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị. Việc phát hiện sớm, xử trí đúng thời điểm không chỉ giúp hạn chế tổn thương tuyến tụy mà còn giảm nguy cơ suy đa cơ quan và tử vong.
Minh Hoa (t/h)
