Theo nhận định của Chứng khoán MB (MBS), thị trường chứng khoán Việt Nam đang chịu tác động đồng thời từ yếu tố mùa vụ bất lợi, áp lực lãi suất và sự suy yếu của dòng tiền. Trong bối cảnh đó, mùa báo cáo tài chính quý 3/2026 được kỳ vọng tạo ra cơ hội ở từng cổ phiếu, song khó đủ sức thúc đẩy một nhịp tăng đồng loạt trên toàn thị trường.
Nâng hạng là bước khởi đầu, bài học từ Indonesia
Một trong những vấn đề được MBS đặc biệt lưu ý là bài học từ thị trường chứng khoán Indonesia liên quan đến các tiêu chuẩn phân loại thị trường của MSCI.
Theo MBS, những cảnh báo và nguy cơ điều chỉnh phân loại đối với Indonesia xuất phát từ các vấn đề kỹ thuật như tính minh bạch, giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) và biến động thanh khoản. Các vấn đề này có thể ảnh hưởng đến đánh giá của tổ chức xếp hạng, từ đó làm gia tăng nguy cơ dòng vốn đầu tư thụ động rút khỏi thị trường.
Đáng chú ý, trong trường hợp một thị trường bị hạ hạng hoặc giảm tỷ trọng trong các bộ chỉ số quốc tế, những quỹ ETF mô phỏng chỉ số có thể buộc phải bán cổ phiếu để cơ cấu lại danh mục. Hoạt động bán mang tính kỹ thuật này có nguy cơ khuếch đại áp lực giảm giá, đặc biệt khi thanh khoản thị trường suy yếu.
Đối với Việt Nam, MBS cho rằng đây là lời nhắc nhở đáng chú ý sau khi thị trường chứng khoán chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market).
Cột mốc nâng hạng đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập của thị trường vốn Việt Nam, song không đồng nghĩa với việc các tiêu chuẩn đã được đáp ứng một cách bền vững. Theo MBS, nếu việc đáp ứng điều kiện nâng hạng là một thách thức lớn, thì duy trì những tiêu chuẩn đó trong dài hạn còn đòi hỏi nỗ lực lớn hơn.
Vì vậy, quá trình hoàn thiện thể chế, nâng cao tính minh bạch và chất lượng quản trị doanh nghiệp cần tiếp tục được đẩy mạnh. MBS nhấn mạnh sự cần thiết của việc hoàn thiện khung pháp lý về chứng khoán và đầu tư nhằm củng cố chất lượng thị trường, qua đó duy trì niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.
Tháng 10 bất lợi, thị trường đứng trước phép thử về dòng tiền
Trở lại diễn biến thị trường trong nước, MBS chỉ ra rằng tháng 10 thường là giai đoạn không thuận lợi đối với chứng khoán Việt Nam xét theo yếu tố chu kỳ và mùa vụ.
Thống kê 10 năm gần đây cho thấy VN-Index giảm bình quân hơn 2% trong tháng 10. Đáng chú ý, chỉ số đã giảm điểm trong cả 4 tháng 10 liên tiếp từ năm 2022 đến năm 2025. Đây cũng là tháng ghi nhận hiệu suất kém nhất trong năm theo thống kê của MBS, trước khi thị trường thường có xu hướng phục hồi trong hai tháng cuối năm. Riêng tháng 11 có hiệu suất cao thứ hai trong năm.
Bên cạnh yếu tố mùa vụ, thị trường còn đối mặt với áp lực từ lạm phát chi phí đẩy và mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao. Những yếu tố này đang ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư, khiến dòng tiền trở nên thận trọng và thanh khoản giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm.
Dù vậy, MBS cũng ghi nhận một số tín hiệu kỹ thuật đáng chú ý sau nhịp điều chỉnh vừa qua. VN-Index vừa trải qua chuỗi 7 phiên giảm liên tiếp trước khi phục hồi trong phiên cuối tuần. Đây là lần thứ ba kể từ đầu năm 2026 chỉ số xuất hiện chuỗi giảm kéo dài 7 phiên. Trong hai lần trước, thị trường đều ghi nhận hai phiên tăng liên tiếp sau đó.
Trên đồ thị tuần, VN-Index cũng vừa có tuần giảm điểm thứ tư liên tiếp. Đây là lần thứ ba trong năm chỉ số trải qua diễn biến tương tự. Đáng chú ý, ở hai lần trước, thị trường đều phục hồi trong hai tuần kế tiếp.
Tuy nhiên, các diễn biến mang tính thống kê này chưa đủ để khẳng định xu hướng giảm đã kết thúc, nhất là khi thanh khoản vẫn ở mức thấp. Theo MBS, vùng đáy tháng 7, tương ứng khu vực 1.650 điểm, đang đóng vai trò là vùng hỗ trợ đáng chú ý đối với VN-Index.
Mùa báo cáo tài chính quý 3 khó tạo sóng lớn, cơ hội nằm ở từng cổ phiếu
Trong bối cảnh thị trường đang tìm kiếm động lực phục hồi, mùa công bố báo cáo tài chính quý 3/2026 được xem là yếu tố đáng theo dõi trong những tuần tới.
Theo MBS, mùa báo cáo tài chính đã chính thức khởi động, song những kết quả đầu tiên chủ yếu đến từ các doanh nghiệp quy mô nhỏ và cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các ngành.
Với thanh khoản suy yếu và thị trường vẫn trong nhịp điều chỉnh, kết quả kinh doanh quý 3 nhiều khả năng chưa đủ sức tạo hiệu ứng lan tỏa trên diện rộng. Thay vào đó, thông tin lợi nhuận sẽ tác động chủ yếu đến diễn biến của từng cổ phiếu, đặc biệt là những doanh nghiệp duy trì được tăng trưởng tích cực.
Để đánh giá đầy đủ hơn triển vọng lợi nhuận toàn thị trường, nhà đầu tư vẫn cần chờ kết quả kinh doanh từ các doanh nghiệp vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm ngân hàng. Đây là những doanh nghiệp có ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận chung cũng như diễn biến của các chỉ số chứng khoán.
Trên cơ sở đó, MBS khuyến nghị nhà đầu tư cần thay đổi chiến lược giao dịch trong giai đoạn hiện tại. Thay vì tìm kiếm cơ hội thông qua các đợt tăng đồng loạt của nhóm ngành hoặc mua cổ phiếu dựa trên xu hướng của chỉ số chung, nhà đầu tư nên tập trung vào yếu tố cơ bản của từng doanh nghiệp.
Cụ thể, ưu tiên tái cơ cấu danh mục sang các cổ phiếu có kết quả kinh doanh quý 3 tăng trưởng tốt, đặc biệt là tăng trưởng đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Bên cạnh đó, những nhóm ngành đã trải qua nhịp chiết khấu sâu, đang tiếp cận các vùng hỗ trợ kỹ thuật quan trọng và bắt đầu thu hút dòng tiền bắt đáy cũng có thể xuất hiện cơ hội đáng chú ý.
Nhìn chung, quan điểm của MBS cho thấy cơ hội trên thị trường chưa biến mất, nhưng tính chọn lọc đang trở nên quan trọng hơn. Trong giai đoạn thanh khoản thấp và yếu tố mùa vụ chưa thuận lợi, kết quả kinh doanh thực chất cùng mức định giá sau điều chỉnh sẽ là cơ sở quan trọng để nhà đầu tư lựa chọn cổ phiếu, thay vì kỳ vọng vào một đợt tăng giá diện rộng.
