VN-Index vừa trải qua phiên giảm mạnh nhất trong gần 3 tháng khi mất gần 50 điểm và xuyên thủng mốc 1.800 điểm. Đà bán tháo diễn ra trong bối cảnh tâm lý "risk-off" lan rộng trên thị trường tài chính toàn cầu, khi nhà đầu tư ngày càng lo ngại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự kiến, thậm chí không loại trừ khả năng tăng lãi suất trở lại.
Nhận định về diễn biến vừa qua, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư kiêm Phó Giám đốc Khối Kinh doanh Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng đà giảm của chứng khoán Việt Nam đang đồng pha với xu hướng điều chỉnh của thị trường thế giới khi trạng thái "risk-off" xuất hiện trên diện rộng.
Theo ông Minh, nổi bật nhất trong tuần qua là diễn biến tăng mạnh của lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ và chỉ số DXY trong bối cảnh thị trường lo ngại áp lực lạm phát quay trở lại. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến các thị trường chứng khoán toàn cầu đồng loạt điều chỉnh. Đồng thời, chỉ số VIX - thước đo mức độ sợ hãi của nhà đầu tư trên thị trường Mỹ - đã vọt lên quanh ngưỡng 80 điểm, phản ánh tâm lý bi quan gia tăng đáng kể.
Xu hướng ngắn hạn của nhiều chỉ số chứng khoán lớn trên thế giới hiện đã xác nhận trạng thái điều chỉnh, do đó nhà đầu tư cần duy trì sự thận trọng trong ngắn hạn. Theo chuyên gia ABS, rủi ro tỷ giá và lãi suất vẫn là hai biến số đáng lo ngại nhất ở thời điểm hiện tại.
Nguyên nhân xuất phát từ việc thị trường bắt đầu định giá lại khả năng Fed sẽ duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự kiến, thậm chí không loại trừ kịch bản tăng lãi suất trở lại. Lo ngại này được thúc đẩy bởi nguy cơ lạm phát gia tăng khi căng thẳng Mỹ - Iran có thể tạo ra cú sốc nguồn cung trên thị trường năng lượng.
Bên cạnh đó, các dữ liệu kinh tế Mỹ gần đây cũng chưa đủ yếu để Fed phải chuyển sang nới lỏng chính sách. Thị trường lao động vẫn cho thấy sức chống chịu tốt khi số lượng việc làm mới vượt xa kỳ vọng của giới phân tích, trong khi tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 4,3%. Theo CME FedWatch, xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 12/2026 hiện đã vượt 80%.
Trong bối cảnh đó, ông Minh cho rằng cuộc họp chính sách tiền tệ của Fed vào ngày 16-17/6 sẽ là sự kiện có khả năng chi phối diễn biến thị trường trong ngắn hạn.
Theo ông Minh, khả năng cao Fed sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp lần này và khó xuất hiện những quyết định bất ngờ. Tuy nhiên, điều thị trường quan tâm không nằm ở mức lãi suất hiện tại mà ở các thông điệp và định hướng chính sách được Fed phát đi sau cuộc họp. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để nhà đầu tư đánh giá rõ hơn triển vọng lãi suất trong những tháng cuối năm.
Chuyên gia cho rằng lo ngại về khả năng Fed tăng lãi suất hiện nay vẫn mang nặng yếu tố tâm lý. Theo vị chuyên gia, Fed vẫn theo dõi hai biến số quan trọng nhất là lạm phát và thị trường lao động.
Dù giá dầu đang neo ở vùng cao và gây áp lực lên lạm phát, nhưng nếu loại bỏ yếu tố năng lượng, nhiều chỉ số giá hàng hóa đã cho thấy xu hướng giảm khá rõ trong thời gian gần đây.
Ông Minh nhận định đợt tăng lạm phát vừa qua chủ yếu đến từ cú sốc giá dầu. Trong khi đó, giá dầu hiện đã quay về quanh ngưỡng 100 USD/thùng và chưa có nhiều cơ sở để tiếp tục tăng mạnh. Đồng thời, căng thẳng giữa Mỹ và Iran cũng đang dần hạ nhiệt so với giai đoạn trước.
Đánh giá rộng hơn về thị trường tháng 6, chuyên gia ABS cho rằng đây sẽ tiếp tục là giai đoạn nhiều thử thách với nhà đầu tư. Sau hiệu ứng "Sell in May", thị trường vẫn phải đối mặt với nhiều yếu tố bất lợi từ môi trường quốc tế.
Theo thống kê của ABS, dù chứng khoán Mỹ thường ghi nhận mức tăng trung bình dương trong tháng 6, xác suất tăng không quá vượt trội. Trong khi đó, các chỉ số chứng khoán toàn cầu lại có hiệu suất trung bình âm và xác suất tăng tương đối thấp, cho thấy đây không phải giai đoạn thuận lợi cho các tài sản rủi ro.
Đối với Việt Nam, VN-Index vẫn có mức tăng trưởng trung bình tích cực trong tháng 6 nhưng xác suất tăng dưới 50%. Đáng chú ý, thanh khoản thị trường thường có xu hướng suy giảm so với tháng 5, phản ánh dòng tiền chưa thực sự sẵn sàng quay trở lại và tâm lý thận trọng vẫn chiếm ưu thế trên thị trường.
