Ngày 28/8, UBND TP. Hà Nội tổ chức khởi công hai dự án đường sắt quốc gia trọng điểm, gồm dự án cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội – TP.HCM đoạn Phú Xuyên – Ngọc Hồi và dự án đường sắt Vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của hai dự án đạt hơn 38.500 tỷ đồng. Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội được giao làm chủ đầu tư. Vinhomes cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng SGC (SGC) - thành viên hệ sinh thái Vingroup đã thành lập Liên danh đảm nhiệm vai trò tổng thầu EPC.
Việc triển khai đồng thời hai công trình nhằm tổ chức lại hoạt động vận tải đường sắt quốc gia tại khu vực ga Hà Nội – Ngọc Hồi, tăng khả năng kết nối với mạng lưới đường sắt phía Bắc, đồng thời tạo nền tảng phát triển công nghiệp, logistics và đô thị tại khu vực phía Nam Thủ đô.
Hơn 10.800 tỷ đồng cải dịch tuyến Phú Xuyên – Ngọc Hồi
Dự án cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội – TP.HCM đoạn Phú Xuyên – Ngọc Hồi có tổng mức đầu tư sơ bộ 10.809 tỷ đồng, đặt mục tiêu hoàn thành vào ngày 31/3/2027.
Tuyến đường sắt mới dài khoảng 26,5 km, đi kèm khoảng 3 km kết nối từ Ngọc Hồi tới tuyến đường sắt Vành đai Bắc Hồng – Văn Điển. Công trình được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đơn, khổ 1.000 mm, tốc độ thiết kế tối đa 100 km/h và phục vụ cả tàu khách lẫn tàu hàng.
Dự án sẽ xây dựng ba ga mới, gồm Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên. Trong đó, ga Ngọc Hồi được định hướng trở thành đầu mối vận tải hành khách; ga Thường Tín đảm nhiệm vai trò đầu mối hàng hóa; còn ga Phú Xuyên là ga nhường tránh tàu.
Ga Ngọc Hồi và ga Thường Tín cũng được tổ chức để đáp ứng nhu cầu kết nối, chuyển tải giữa các tuyến đường sắt sử dụng khổ đường khác nhau.
Cùng với hạ tầng đường ray và nhà ga, dự án sẽ đầu tư hệ thống thông tin, tín hiệu và điều khiển hiện đại, bao gồm mạng truyền dẫn cáp quang, thông tin vô tuyến kỹ thuật số, liên khóa điện tử, mạch đường ray và hệ thống đóng đường tự động.
Công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc giải phóng không gian, tạo điều kiện triển khai trục không gian Quốc lộ 1A quy mô 16 làn xe, đồng thời tăng cường kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 1 đoạn Ngọc Hồi - trung tâm Hà Nội.
Gần 27.800 tỷ đồng xây dựng đường sắt Vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn
Dự án đường sắt quốc gia Vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn có tổng mức đầu tư sơ bộ 27.752 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2028.
Tuyến chính từ khu vực Thường Tín đến Kim Sơn dài khoảng 31,3 km, chưa bao gồm các nhánh kết nối. Công trình đi qua địa bàn Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh.
Khác với tuyến Phú Xuyên – Ngọc Hồi, đường sắt Vành đai phía Đông được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ 1.435 mm và điện khí hóa. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 120 km/h, phục vụ khai thác chung tàu khách và tàu hàng.
Sau khi hoàn thành, tuyến đường sắt này sẽ kết nối đầu mối Ngọc Hồi với mạng lưới đường sắt phía Bắc, từng bước hình thành hành lang vận tải hàng hóa liên vùng.
Dự án được kỳ vọng giảm áp lực cho các tuyến vận tải xuyên tâm, hạn chế tàu hàng đi sâu vào khu vực trung tâm Hà Nội, đồng thời rút ngắn thời gian và tiết giảm chi phí logistics giữa Thủ đô với các tỉnh trong Vùng Thủ đô và khu vực Bắc Bộ.
Việc sử dụng công nghệ điện khí hóa cũng phù hợp với định hướng chuyển dịch sang phương thức vận tải tiết kiệm năng lượng, góp phần phát triển giao thông xanh và giảm phát thải.
Ga Ngọc Hồi được quy hoạch thành tổ hợp giao thông khoảng 260 ha
Đáng chú ý, hai dự án cùng hội tụ tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi, nơi được định hướng hình thành tổ hợp giao thông đường sắt phức hợp quy mô khoảng 260ha.
Theo quy hoạch, đây sẽ là điểm đầu của tuyến đường sắt quốc gia Hà Nội – TP.HCM, đồng thời tích hợp ga lập tàu đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, các khu depot của đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.
Tổ hợp ga Ngọc Hồi vì vậy được xác định là một mắt xích quan trọng trong quá trình tái cấu trúc mạng lưới đường sắt của Hà Nội, tăng khả năng trung chuyển giữa đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và các phương thức vận tải khác.
Hai dự án được Hà Nội triển khai theo trình tự xây dựng công trình khẩn cấp, căn cứ Luật Thủ đô và Nghị quyết số 19/2026/NQ-HĐND. Nhiều công việc sẽ được thực hiện song song để rút ngắn thời gian chuẩn bị, nhưng vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về quy hoạch, tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng và an toàn vận hành.
Trong quá trình thi công, thành phố yêu cầu bảo đảm hoạt động vận tải đường sắt quốc gia không bị đứt gãy, hạn chế ảnh hưởng tới việc đi lại của hành khách, lưu thông hàng hóa và hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành đường sắt.
Khi đồng bộ với Tổ hợp ga Ngọc Hồi, hai tuyến đường sắt mới không chỉ gia tăng năng lực vận tải mà còn được kỳ vọng tạo lực đẩy cho lĩnh vực logistics, công nghiệp và thị trường đô thị phía Nam Hà Nội trong những năm tới.
