Việt Nam có thứ rau dân dã, rẻ bèo: Là thực phẩm vàng cho mắt chẳng kém cà rốt

Nhiều người thường nghĩ đến cà rốt đầu tiên khi muốn chăm sóc mắt. Tuy nhiên, bên cạnh loại củ màu cam quen thuộc, rau bina - còn gọi là cải bó xôi hoặc rau chân vịt - cũng chứa nhiều dưỡng chất cần thiết cho chức năng thị giác.

Loại rau này có thể được tìm thấy tại các siêu thị, cửa hàng thực phẩm và một số khu chợ Việt. Với vị thanh nhẹ, dễ kết hợp cùng trứng, thịt, nấm hoặc các loại củ, cải bó xôi phù hợp để chế biến thành nhiều món ăn trong thực đơn hằng ngày.

Điều đáng chú ý là rau bina cung cấp lutein, beta-carotene, vitamin C, vitamin K, folate và nhiều khoáng chất. Những dưỡng chất này góp phần tạo nên giá trị dinh dưỡng của loại rau lá xanh, dù không có thực phẩm đơn lẻ nào có thể giúp mắt sáng lên ngay lập tức hay thay thế việc điều trị các bệnh về mắt.

Rau bina có gì tốt cho mắt?

Cải bó xôi là nguồn cung cấp lutein - một carotenoid có mặt tự nhiên trong các loại rau lá xanh đậm. Lutein cùng zeaxanthin tập trung tại hoàng điểm, vùng của võng mạc đảm nhiệm thị lực trung tâm. Các hợp chất này có đặc tính chống oxy hóa và góp phần bảo vệ mô mắt trước những tác động gây tổn thương tế bào.

Theo Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, cải bó xôi chứa nhiều vitamin và khoáng chất, trong đó có lutein có lợi cho thị lực. Cơ quan này cũng lưu ý sức khỏe mắt cần được hỗ trợ bằng chế độ ăn đa dạng, chứ không chỉ phụ thuộc vào một loại thực phẩm.

Rau bina còn chứa beta-carotene, tiền chất mà cơ thể có thể chuyển hóa thành vitamin A. Vitamin A cần thiết để duy trì chức năng thị giác bình thường, đặc biệt trong điều kiện ánh sáng yếu. Trong khi đó, vitamin C tham gia vào quá trình chống oxy hóa, còn folate và các khoáng chất góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc bổ sung dưỡng chất và điều trị bệnh. Ăn cải bó xôi không thể tự khắc phục tật khúc xạ, chữa khô mắt do nhiều nguyên nhân hoặc bảo đảm ngăn ngừa mọi bệnh lý võng mạc. Nếu mắt thường xuyên đau, đỏ, nhìn mờ hoặc khó chịu kéo dài, người bệnh nên được khám để tìm nguyên nhân.

4 món ngon từ rau bina dễ làm tại nhà

Gan heo cung cấp protein, sắt và vitamin A, trong khi cải bó xôi bổ sung lutein cùng nhiều vitamin, khoáng chất khác. Kết hợp hai nguyên liệu giúp món ăn đa dạng dưỡng chất, nhưng không có nghĩa món này sẽ trực tiếp chữa khô mắt hay cải thiện thị lực trong thời gian ngắn.

Cách làm: Rửa sạch rau bina, cắt khúc vừa ăn. Gan heo làm sạch, thái lát mỏng và nấu chín kỹ. Phi thơm một ít tỏi, cho gan vào xào trước rồi thêm rau bina, đảo nhanh đến khi rau vừa chín. Nêm gia vị vừa phải và dùng khi còn nóng.

Gan heo có hàm lượng vitamin A cao nên không cần ăn quá thường xuyên hoặc với khẩu phần lớn. Phụ nữ mang thai và người đang được hướng dẫn hạn chế vitamin A nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế về việc sử dụng nội tạng động vật.

Nếu muốn một món mềm, dễ ăn, trứng hấp rau bina là lựa chọn đơn giản cho cả gia đình. Trứng cung cấp protein và các dưỡng chất như lutein, zeaxanthin trong lòng đỏ; rau bina bổ sung thêm chất xơ, vitamin và khoáng chất.

Cách làm: Chần nhanh rau bina, để ráo rồi thái nhỏ. Đánh trứng cùng một lượng nước vừa đủ, thêm rau và một chút gia vị. Hấp trên lửa nhỏ đến khi hỗn hợp đông lại và chín hoàn toàn. Có thể thêm thịt băm hoặc tôm nếu muốn tăng lượng protein.

Món ăn có kết cấu mềm, dễ kết hợp trong bữa sáng hoặc bữa tối. Tuy vậy, việc ăn trứng hấp không bảo đảm hết mỏi mắt; lợi ích dinh dưỡng đến từ khẩu phần cân đối và thói quen sinh hoạt phù hợp.

Nấm mộc nhĩ thường được dùng trong các món canh, xào và món cuốn. Khi kết hợp với rau bina, món ăn có thêm độ giòn của nấm, vị thanh của rau và nhiều loại thực phẩm thực vật trong cùng khẩu phần.

Cách làm: Ngâm nấm mộc nhĩ khô cho nở, rửa kỹ và thái sợi. Rau bina nhặt bỏ lá úa, rửa sạch rồi cắt khúc. Đun sôi nước dùng, cho nấm vào nấu chín trước, sau đó thêm rau bina và nêm gia vị vừa ăn. Có thể nấu cùng thịt nạc hoặc đậu phụ để bữa ăn đầy đủ hơn.

Món canh giúp tăng sự đa dạng của rau củ trong thực đơn. Tuy nhiên, những quan niệm như rau bina và mộc nhĩ có thể “hạ hỏa gan” hoặc chữa đỏ mắt thuộc cách diễn giải của y học cổ truyền, không nên xem là kết luận đã được chứng minh bằng y học hiện đại.

Khoai mỡ cung cấp carbohydrate và chất xơ, còn rau bina bổ sung vitamin, khoáng chất cùng lutein. Đây là cách kết hợp phù hợp khi muốn đổi vị với một món cháo mềm, dễ chế biến.

Cách làm: Gọt vỏ khoai mỡ, rửa sạch rồi cắt miếng nhỏ. Nấu gạo với nước đến khi hạt gạo nở mềm, thêm khoai mỡ và tiếp tục nấu chín. Cuối cùng cho rau bina đã rửa sạch, thái nhỏ vào nồi, nấu thêm vài phút. Có thể bổ sung thịt băm hoặc tôm để tăng protein, nêm nhạt vừa khẩu vị.

Món cháo không phải phương pháp đặc trị tình trạng mỏi mắt hay suy nhược. Giá trị chính là giúp bổ sung nhiều nhóm thực phẩm trong một bữa ăn nhẹ nhàng, dễ điều chỉnh theo nhu cầu của từng người.

Làm gì để chăm sóc mắt?

Với người thường xuyên làm việc trước màn hình, ngoài việc ăn đủ rau xanh, có thể áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ sau khoảng 20 phút nhìn màn hình, dành 20 giây nhìn một vật ở xa khoảng 6 mét. Chớp mắt thường xuyên, điều chỉnh ánh sáng phù hợp và nghỉ giải lao cũng giúp giảm khó chịu do nhìn gần liên tục.

Rau bina là loại rau dân dã, dễ chế biến và có thể góp phần bổ sung dưỡng chất cho mắt. Dù vậy, không nên hiểu rằng ăn càng nhiều thì thị lực càng tốt. Hãy kết hợp cải bó xôi với cà rốt, trứng, cá, trái cây và nhiều loại rau củ khác để tạo nên chế độ ăn đa dạng. Khi có dấu hiệu bất thường ở mắt, việc thăm khám vẫn quan trọng hơn tự điều chỉnh thực đơn.