Việc cho trẻ ngồi ghế phụ phía trước là thói quen khá phổ biến ở nhiều gia đình, nhất là khi trẻ muốn ngồi cạnh bố mẹ hoặc khi trên xe chỉ có một người lớn lái xe. Tuy nhiên, từ ngày 1/7, phụ huynh cần đặc biệt chú ý tới quy định mới về chỗ ngồi và thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên xe ô tô, người lái xe không được cho trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ trường hợp xe ô tô chỉ có một hàng ghế. Người lái xe cũng phải sử dụng hoặc hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Nói cách khác, với xe ô tô có từ hai hàng ghế trở lên, trẻ dưới 10 tuổi đồng thời thấp dưới 1,35m không được ngồi ở hàng ghế trước, tức vị trí cùng hàng với tài xế.
Ảnh minh họa
Theo báo Xây dựng dẫn quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2026, trường hợp chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m ngồi cùng hàng ghế với người lái hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, tài xế có thể bị phạt từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Điểm quan trọng là quy định này không có nghĩa tất cả trẻ em đều bị cấm ngồi ghế phụ phía trước. Luật đặt ra điều kiện cụ thể theo cả độ tuổi và chiều cao.
Những trường hợp trẻ em được ngồi ghế phụ phía trước
Trường hợp đầu tiên là trẻ từ đủ 10 tuổi trở lên. Khi trẻ đã từ đủ 10 tuổi, trẻ không còn thuộc nhóm “dưới 10 tuổi” theo quy định nêu trên. Vì vậy, việc trẻ ngồi ghế phụ phía trước không bị xử phạt theo quy định này. Dù vậy, trẻ vẫn cần được thắt dây an toàn đúng cách và ngồi đúng tư thế.
Trường hợp thứ hai là trẻ cao từ 1,35m trở lên. Nếu trẻ đã đạt chiều cao này, dù chưa đủ 10 tuổi, trẻ cũng không đồng thời thuộc nhóm “dưới 10 tuổi và dưới 1,35m”. Đây là điểm nhiều phụ huynh dễ bỏ qua khi chỉ chú ý đến độ tuổi mà không xét đến chiều cao của trẻ.
Ảnh minh họa
Việc đặt ra mốc 1,35m có ý nghĩa an toàn thực tế. Dây an toàn trên ô tô thường được thiết kế theo vóc dáng người lớn. Với trẻ quá thấp, dây đai có thể vắt sai vị trí, chẳng hạn ngang bụng hoặc sát cổ, làm tăng nguy cơ chấn thương khi xe phanh gấp hoặc xảy ra va chạm.
Trường hợp thứ ba là xe ô tô chỉ có một hàng ghế. Đây là ngoại lệ được nêu rõ trong luật. Với những xe không có hàng ghế sau, trẻ dưới 10 tuổi và thấp dưới 1,35m có thể ngồi cùng hàng ghế với người lái. Tuy nhiên, người lớn vẫn cần sử dụng thiết bị an toàn phù hợp, kiểm tra dây an toàn, vị trí ghế và túi khí trước khi cho trẻ ngồi phía trước.
Ngoài ra, quy định về việc người lái phải sử dụng hoặc hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em có ngoại lệ với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách. Tuy nhiên, các gia đình vẫn nên ưu tiên các biện pháp an toàn cho trẻ, thay vì chỉ nhìn vào việc có bị xử phạt hay không.
Đúng luật chưa chắc đã là an toàn nhất
Dù trẻ thuộc trường hợp được ngồi ghế phụ phía trước, các chuyên gia an toàn giao thông vẫn khuyến cáo ghế sau là vị trí an toàn hơn cho trẻ em.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), trẻ em nên được thắt dây an toàn hoặc sử dụng ghế an toàn phù hợp ở hàng ghế sau cho đến 13 tuổi. CDC cũng khuyến cáo không bao giờ đặt ghế trẻ em quay lưng ở ghế trước, bởi túi khí ghế phụ có thể gây chấn thương nghiêm trọng khi bung ra.
Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) cũng khuyến cáo trẻ dưới 13 tuổi nên ngồi ở hàng ghế sau. Với ghế trẻ em quay lưng, tuyệt đối không đặt ở ghế trước nếu túi khí hành khách đang hoạt động.
Ảnh minh họa
Trong trường hợp bắt buộc phải cho trẻ ngồi ghế phụ phía trước, phụ huynh nên đẩy ghế lùi xa bảng táp-lô nhất có thể, nhắc trẻ ngồi thẳng, quay mặt về phía trước và luôn thắt dây an toàn. Dây đai ngang cần nằm thấp qua hông hoặc đùi trên, không vắt qua bụng; dây chéo cần đi qua giữa vai và ngực, không sát cổ, không luồn sau lưng hoặc dưới cánh tay.
Phụ huynh cũng không nên để trẻ ngồi trong lòng người lớn, dù chỉ đi quãng đường ngắn. Khi xe phanh gấp hoặc va chạm, người lớn không thể giữ trẻ bằng tay. Trẻ cần có chỗ ngồi riêng và được cố định bằng dây an toàn, ghế nâng hoặc thiết bị phù hợp với độ tuổi, chiều cao, cân nặng.
