Thanh tra Chính phủ ban hành mới văn bản số 392 thông báo Kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ từ năm 2019 đến cuối tháng 11/2024.
Theo Thanh tra Chính phủ, thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại Việt Nam trong những năm gần đây đã phát triển mạnh mẽ, trở thành một kênh huy động vốn quan trọng cho các doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp huy động nguồn vốn dài hạn với chi phí thấp hơn so với vay ngân hàng.
Đồng thời không làm thay đổi quyền sở hữu như khi phát hành cổ phiếu, điều này đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp có nhu cầu cải tạo các dự án lớn hoặc tái cơ cấu nợ.
Tuy nhiên, qua thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp của các tổ chức phát hành hoạt động trong nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau như bất động sản, năng lượng, kinh doanh chứng khoán, thương mại dịch vụ, sản xuất kinh doanh và lĩnh vực khác còn một số tồn tại, hạn chế, khuyết điểm, vi phạm.
Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều sai phạm của 26 doanh nghiệp phát hành trái phiếu.
Tại kết luận này, Thanh tra Chính phủ đã thực hiện thanh tra với 26 tổ chức phát hành, trong đó bất động sản có 10 tổ chức phát hành với 88 mã trái phiếu, giá trị 52.573 tỷ đồng; Năng lượng 3 tổ chức với 5 mã trái phiếu, giá trị 3.832 tỷ đồng; Thương mại dịch vụ 6 tổ chức phát hành với 70 mã trái phiếu, giá trị 20.305 tỷ đồng; Kinh doanh chứng khoán 2 tổ chức phát hành với 53 mã trái phiếu, giá trị 18.376 tỷ đồng; Sản xuất kinh doanh 2 tổ chức phát hành với 31 mã trái phiếu, giá trị 13.098 tỷ đồng; lĩnh vực khác 3 tổ chức phát hành với 24 mã trái phiếu, giá trị 11.594 tỷ đồng.
Theo báo cáo về kết quả hoạt động kinh doanh của 20 tổ chức phát hành còn dư nợ trái phiếu tại thời điểm 30/11/2024: 13/20 tổ chức phát hành có kết quả hoạt động kinh doanh tại thời điểm 31/12/2024 có lãi; 7/20 tổ chức phát hành có kết quả hoạt động kinh doanh tại thời điểm 31/12/2024 lỗ.
Trong số đó, Công ty Cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa (TTC AgriS - HoSE: SBT) đã có một loạt vi phạm như: phát hành trái phiếu không có văn bản đăng ký (thông báo) gửi Bộ Tài chính theo quy định; không công bố phương án, thông tin kết quả phát hành; chưa thực hiện đăng ký, lưu ký trái phiếu hoặc đăng ký, lưu ký trái phiếu không đúng thời hạn theo quy định; chưa thực hiện đăng ký, lưu ký trái phiếu hoặc đăng ký, lưu ký trái phiếu không đúng thời hạn theo quy định; sử dụng tiền thu từ trái phiếu không đúng kế hoạch sử dụng tiền đã công bố thông tin cho nhà đầu tư, vi phạm khác.
TTC AgriS cũng là 1 trong số 14 tổ chức phát hành đã sử dụng số tiền thu được của một số mã trái phiếu không đúng với phương án đã được phê duyệt, công bố thông tin hoặc không đúng quy định pháp luật, chưa thực hiện đúng theo quy định với giá trị 1.067 tỷ đồng.
TTC AgriS sử dụng hơn 1.067 tỷ đồng tiền trái phiếu sai mục đích.
Tại kết luận này, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước căn cứ quy định pháp luật có liên quan để xem xét, xử lý theo thẩm quyền đối với những vi phạm của các tổ chức phát hành và các đơn vị tư vấn liên quan đã nêu tại kết luận thanh tra và các phụ lục kèm theo kết luận thanh tra, báo cáo kết quả thực hiện với Thanh tra Chính phủ theo quy định.
Đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, rà soát, xử lý vi phạm đối với các tổ chức phát hành, đơn vị tư vấn trong việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, sử dụng vốn trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và việc công bố thông tin theo quy định của pháp luật. Trong quá trình xem xét, xử lý, trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, gây hậu quả thì chuyển thông tin vụ việc cho cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định.
Doanh nghiệp đầu ngành mía đường kinh doanh thế nào?
TTC AgriS là doanh nghiệp đầu ngành đường Việt Nam, sản lượng hàng năm hơn 1 triệu tấn, chiếm thị phần 46% nội địa. Hiện TTC AgriS đã sở hữu tới 7 vùng nguyên liệu chính trải dài trên 4 nước Việt Nam, Lào, Campuchia và Australia với tổng diện tích vùng nguyên liệu gần 68.000 ha.
Từ một doanh nghiệp chuyên kinh doanh đường, Công ty Cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa đã mở rộng quy mô bằng cách thâu tóm nhiều công ty mía đường lớn nhỏ, như Đường Ninh Hòa, Mía đường Nhiệt điện Gia Lai và HAGL Sugar.
Đáng nói, hành trình phát triển của TTC AgriS, không thể không nhắc đến vai trò quan trọng của bà Huỳnh Bích Ngọc - vợ ông Đặng Văn Thành. Trong thời gian ông Đặng Văn Thành - đồng sáng lập TTC AgriS xây dựng Sacombank, bà Ngọc là người điều hành chính mảng mía đường của Tập đoàn Thành Thành Công.
Năm 2019, bà Ngọc được bổ nhiệm làm Chủ tịch HĐQT của Thành Thành Công - Biên Hòa. Đến năm 2022, công ty đã thay đổi nhận diện thương hiệu, chuyển mình từ mô hình sản xuất nông nghiệp thuần túy sang mô hình kinh tế nông nghiệp thông minh, tích hợp sản xuất, xuất nhập khẩu và thương mại dịch vụ nông nghiệp, hướng tới phát triển đa quốc gia.
Bà Đặng Huỳnh Ức My - Chủ tịch TTC AgriS.
Đến giữa tháng 7/2024, bà Đặng Huỳnh Ức My thay mẹ là bà Huỳnh Bích Ngọc làm Chủ tịch HĐQT TTC AgriS. Sự "đổi ngôi" tại TTC AgriS diễn ra sau khi bà Huỳnh Bích Ngọc kết thúc nhiệm kỳ 5 năm làm thành viên HĐQT công ty kể từ ngày 13/7/2024. Về mặt sở hữu, bà Đặng Huỳnh Ức My hiện nắm giữ gần 145 triệu cổ phần SBT, tương đương 19,02% vốn điều lệ TTC AgriS.
Bà My là con gái của bà Ngọc và ông Đặng Văn Thành - Chủ tịch Tập đoàn Thành Thành Công và là cựu sáng lập Sacombank. Trong khi bà Ngọc được mệnh danh là "nữ hoàng" mía đường thì bà My cũng được ví với danh xưng "công chúa" mía đường.
Về tình hình kinh doanh, theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II niên độ 2025-2026 (từ ngày 1/10/2025 – 31/12/2025), TTC AgriS ghi nhận doanh thu thuần đạt 6.734 tỷ đồng, giảm 10,6% so với kỳ trước; lợi nhuận sau thuế đạt 192 tỷ đồng, giảm 19% so với kỳ trước.
Theo giải trình từ phía doanh nghiệp, kết quả kinh doanh giảm là do ngành đường bước vào chu kỳ điều chỉnh và thị trường chung nhiều biến động.
Lũy kế 6 tháng đầu niên độ, doanh thu thuần của công ty đạt 12.105 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 390 tỷ đồng, giảm lần lượt 15,7% và 16% so với cùng kỳ niên độ trước.
Về cơ cấu doanh thu, sản phẩm đường tiếp tục giữ vai trò chủ lực với 11.118 tỷ đồng, chiếm 91,8% tổng doanh thu. Các mảng kinh doanh phụ trợ ghi nhận tăng trưởng tích cực, trong đó mật đường đạt 114 tỷ đồng, tăng 4% so với cùng kỳ; phân bón đạt 166 tỷ đồng, tăng 29% và điện đạt 42 tỷ đồng. Đáng chú ý, mảng thực phẩm đồ uống (F&B) đạt doanh thu 469 tỷ đồng, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ, qua đó nâng tỉ trọng đóng góp lên 3,9% tổng doanh thu, phản ánh rõ nét chiến lược đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của AgriS.
Tính đến ngày 31/12/2025, tổng tài sản của TTC AgriS đạt hơn 35.876 tỷ đồng, tăng 9,8% so với đầu niên độ. Nợ phải trả hơn 23.656 tỷ đồng, tăng 8%, trong đó nợ ngắn hạn đạt 18.189 tỷ đồng và nợ dài hạn đạt 5.466 tỷ đồng.
