Để đạt mục tiêu trở thành siêu đô thị đa trung tâm, trung tâm tài chính - công nghệ - logistics thông minh hàng đầu Đông Nam Á, TPHCM cần đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên ba động lực chính là tài chính, công nghệ và logistics thông minh; đồng thời mở rộng cấu trúc không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng.
Tiến sĩ khoa học Trần Quang Thắng cho rằng TPHCM cần có những đột phá về thể chế nhằm tạo điều kiện cho phát triển hiệu quả hơn
Đó là quan điểm được Tiến sĩ khoa học (TSKH) Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM, chia sẻ tại tọa đàm "TPHCM: Sức bật từ công nghiệp - năng lượng - dịch vụ kỹ thuật cao" do Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes tổ chức ngày 14-5.
Theo TSKH Trần Quang Thắng, để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, TPHCM cần có những đột phá về thể chế nhằm tạo điều kiện cho phát triển hiệu quả hơn. Cùng với đó là xây dựng mô hình quản trị hiện đại và ưu tiên đầu tư mạnh cho nguồn nhân lực chất lượng cao.
"Cơ chế, chính sách phải đủ rộng để thành phố, các phường, xã, đặc khu có không gian phát triển; đồng thời cần làm rõ hơn vai trò liên kết vùng để hình thành hệ sinh thái phát triển chung của Đông Nam Bộ. Quyết tâm chính trị rất cao, đặc biệt từ lãnh đạo Thành ủy, sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho TP trong giai đoạn tới. Cải cách thể chế mang tính quyết định để tạo đột phá và thuận lợi cho phát triển. Nếu cải cách chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng của TPHCM cũng như mục tiêu phát triển chung của quốc gia" - ông Trần Quang Thắng nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, ông cho rằng hạ tầng liên kết vùng cần được ưu tiên đẩy nhanh tiến độ; kinh tế số và đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực tăng trưởng chủ lực và cần được đầu tư mạnh hơn. Đồng thời, công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cũng cần được đặc biệt quan tâm để đáp ứng yêu cầu phát triển mới của TP.
TS Nguyễn Đức Kiên
TS Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (nay là Ủy ban Kinh tế - Tài chính), cho rằng việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 260 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về tài chính, đầu tư và quản lý phát triển đô thị. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, TPHCM cần nhìn thẳng vào thực tế và thay đổi mô hình tăng trưởng.
"Nếu TPHCM tiếp tục phát triển theo mô hình công nghiệp truyền thống, dựa vào gia công, lao động giá rẻ và các ngành sử dụng nhiều đất đai thì rất khó đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. TP buộc phải chuyển sang mô hình phát triển mới, lấy công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, dịch vụ kỹ thuật cao và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng" - TS Nguyễn Đức Kiên nêu quan điểm.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030, theo TS Nguyễn Đức Kiên, TPHCM cần nguồn vốn đầu tư rất lớn. Vì vậy, TP không thể chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà phải tạo cơ chế để thu hút mạnh khu vực tư nhân. Đầu tư công cần đóng vai trò "vốn mồi", dẫn dắt và kích hoạt dòng vốn tư nhân vào các lĩnh vực trọng điểm.
Ông Kiên đề xuất TPHCM cần có cơ chế đủ hấp dẫn để khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và các ngành chiến lược mà TP ưu tiên.
Theo TS Nguyễn Đức Kiên, công nghiệp công nghệ cao và năng lượng sạch sẽ giữ vai trò trung tâm trong chiến lược phát triển mới của TPHCM. "Đây không chỉ là xu hướng phát triển tất yếu mà còn là điều kiện để thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế" - ông nói.
TS Nguyễn Đức Kiên cho rằng để triển khai hiệu quả Nghị quyết 260, cần có cơ chế bảo vệ cán bộ để họ dám nghĩ, dám làm, dám thực hiện vì mục tiêu phát triển chung của thành phố.
Dưới góc nhìn chuyên gia năng lượng, TS Dư Văn Toán cho biết lợi thế lớn của TPHCM hiện nay nằm ở vị trí trung tâm trong không gian kinh tế biển Đông Nam Bộ. Thành phố có không gian biển mở rộng từ Cần Giờ đến Côn Đảo với hệ sinh thái biển thuận lợi, tạo dư địa phát triển các lĩnh vực như du lịch, dịch vụ biển, hạ tầng dầu khí và các ngành kinh tế biển mới.
Theo địa giới hành chính mới, TPHCM sở hữu vùng biển có tiềm năng tốt về điện gió và các dạng năng lượng biển khác. Sau sáp nhập, dầu khí tiếp tục là một trong những ngành có thế mạnh của thành phố. Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) có thể hình thành hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ cho lĩnh vực công nghiệp năng lượng trong nước và khu vực.
Trong không gian phát triển mới của TPHCM, TSKH Trần Quang Thắng cho rằng các dự án năng lượng và công nghiệp của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành động lực quan trọng, tạo nguồn thu ngân sách mới, ổn định và bền vững cho thành phố trong tương lai.
