Sáng 4/11, HĐND TP Hà Nội thông qua Nghị quyết về việc thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để đầu tư xây dựng một số tuyến đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố.
Theo nghị quyết, trường hợp thực hiện theo hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay, nhà thầu phải cam kết bảo đảm giá trị hợp đồng bình quân đối với các đoạn tuyến đi ngầm không vượt quá 120 triệu USD/km.
Mức giá này chưa bao gồm chi phí cho công năng lưỡng dụng, thuế giá trị gia tăng, chi phí dự phòng đối với các công việc phát sinh ngoài phạm vi gói thầu; chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; cùng chi phí tư vấn và quản lý dự án thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư.
Lãnh đạo thành phố cho biết Hà Nội đang triển khai đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14, với tổng chiều dài khoảng 253km. Đây đều là những dự án có quy mô rất lớn, yêu cầu tiến độ cao và phương thức tổ chức thực hiện mới, do đó cần có cơ chế phù hợp để giải quyết các vấn đề về quản lý hợp đồng, bố trí vốn, tạm ứng, thanh toán và tổ chức triển khai.
Trước đó, ngày 15/10, Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội và liên danh tổng thầu gồm CTCP Vinhomes – CTCP Đầu tư và Xây dựng SGC đã ký hợp đồng triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14. Tổng mức đầu tư các tuyến lên đến gần 900.000 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng.
Theo hợp đồng, liên danh Vinhomes – SGC đảm nhận các hạng mục từ thiết kế, cung ứng, lắp đặt, thi công đến bàn giao hoàn thiện. Để phục vụ việc triển khai đồng loạt trên nhiều công trường, liên danh đã đặt hệ thống thiết bị máy móc thi công chuyên biệt với hơn 100 dây chuyền máy đào hầm TBM (Tunnel Boring Machine), cùng trên 50 dây chuyền thiết bị đào tường vây và hàng nghìn phương tiện vận chuyển đất đào, mùn khoan.
TBM thuộc nhóm thiết bị thi công hầm tân tiến, có khả năng thực hiện đồng thời các công đoạn đào, vận chuyển đất đá và lắp đặt vỏ hầm với độ chính xác cao, hạn chế ảnh hưởng đến công trình phía trên.
Bên cạnh việc chuẩn bị thiết bị, liên danh đang phối hợp với các đơn vị tư vấn đến từ châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc để xây dựng thiết kế chi tiết. Các nhà thầu quốc tế có kinh nghiệm trong lĩnh vực thi công hầm bằng công nghệ TBM cũng được huy động nhằm bảo đảm năng lực triển khai những hạng mục kỹ thuật phức tạp.
Trong 5 tuyến metro, tuyến số 1 dài khoảng 59km, có lộ trình từ Khu liên hiệp thể thao quốc tế Hùng Vương – Khu công nghiệp đường sắt – Ngọc Hồi – ga Hà Nội – Yên Viên – khu đô thị Thư Lâm – sân bay Nội Bài.
Tuyến số 2 dài khoảng 60km, kết nối sân bay Nội Bài – Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo – Thượng Đình – Thượng Phúc/Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội.
Hà Nội hiện khai thác tuyến Cát Linh - Hà Đông và đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy thuộc tuyến Nhổn - ga Hà Nội.
Tuyến số 8 kéo dài 64km, đi qua Hòa Lạc – Sơn Đồng – Mai Dịch – Vành đai 3 – Lĩnh Nam – Thuận An. Tuyến số 10 dài 38,7km, có lộ trình Võ Chí Công – Vành đai 2,5 – Times City/Vĩnh Tuy – Cổ Loa/Đông Anh. Trong khi đó, tuyến số 14 dài 31,8km, kết nối cầu Thăng Long – Hồng Hà – Ocean Park/Gia Lâm.
Theo kế hoạch, cả 5 tuyến được khởi công vào trung tuần tháng 6/2026 và dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Khi đi vào vận hành, các tuyến sẽ kết nối những đầu mối giao thông, trung tâm kinh tế và khu đô thị lớn của Hà Nội, trong đó có sân bay quốc tế Nội Bài, Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội, Khu đô thị đa chức năng Thư Lâm, Times City, Cổ Loa và Ocean City.
Việc triển khai các tuyến đường sắt đô thị được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực vận tải công cộng, giảm áp lực giao thông đường bộ, cải thiện môi trường và chất lượng sống của người dân. Đồng thời, mạng lưới metro sẽ tạo điều kiện phát triển các khu đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), mở rộng không gian đô thị và tạo động lực tăng trưởng mới cho kinh tế Hà Nội.
Theo quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, mạng lưới đường sắt đô thị của Hà Nội dài khoảng 979km. Hà Nội hiện khai thác tuyến Cát Linh - Hà Đông và đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy thuộc tuyến Nhổn - ga Hà Nội. Thành phố dự kiến đầu tư khoảng 500km đường sắt đô thị đến năm 2035, sau đó hoàn thiện 479km còn lại trong giai đoạn 2036-2045.
