Giá sầu riêng tại nhiều vùng trồng đang tăng trở lại khi vụ thu hoạch ở Tây Nguyên bước vào giai đoạn cuối, trong khi nguồn cung đạt chuẩn xuất khẩu giảm.
Sầu riêng Thái loại A được một số doanh nghiệp thu mua với giá gần 100.000 đồng/kg, còn hàng loại B phổ biến ở mức 60.000-75.000 đồng/kg. Ngược lại, những trái bị lỗi nặng, không đáp ứng yêu cầu về chất lượng vẫn phải bán với giá thấp.
Diễn biến này cho thấy thị trường sầu riêng không chỉ chịu tác động từ quy luật cung cầu theo mùa vụ mà còn phụ thuộc ngày càng rõ vào chất lượng từng lô hàng. Khi tỷ lệ trái đạt chuẩn xuất khẩu giảm, khoảng cách giá giữa hàng tốt và hàng phổ thông ngày càng lớn.
Sầu riêng Thái loại A được thu mua với giá gần 100.000 đồng/kg, nhưng mức giá này chỉ áp dụng cho những trái đáp ứng yêu cầu về chất lượng.
Giá sầu riêng Thái chạm ngưỡng 100.000 đồng/kg
Theo các doanh nghiệp, sầu riêng Thái loại A hiện được thu mua tại kho với giá 90.000-100.000 đồng/kg, tùy chất lượng và địa bàn. Hàng loại B có giá 60.000-75.000 đồng/kg. So với tháng trước, giá sầu riêng tăng khoảng 20-30%.
Tuy nhiên, mức giá gần 100.000 đồng/kg không áp dụng đồng đều cho toàn bộ sản lượng trên thị trường. Giá thu mua thực tế còn phụ thuộc vào giống, trọng lượng trái, tỷ lệ lỗi và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của bên mua.
Anh Lê Phúc Hậu, thương lái thu mua sầu riêng tại Lâm Đồng, cho biết giá tại khu vực Đắk Lắk - Bảo Lộc đang phân hóa đáng kể theo chất lượng trái.
Cụ thể, tại Buôn Hồ, sầu riêng Thái loại A, có trọng lượng 1,9-5,1 kg/trái, được thu mua với giá 92.000-94.000 đồng/kg. Loại B, trọng lượng 1,7-5,5 kg/trái, có giá 72.000-74.000 đồng/kg.
Trong khi đó, tại Bảo Lộc, giá sầu riêng có sự khác biệt tùy mức độ lỗi. Với hàng bị lỗi nhẹ, loại A có giá khoảng 77.000-78.000 đồng/kg, loại B từ 57.000-58.000 đồng/kg, còn loại C ở mức trên dưới 30.000 đồng/kg.
Tỷ lệ sầu riêng đạt chuẩn xuất khẩu tại một số vùng trồng giảm còn khoảng 20-30%, khiến nguồn cung hàng chất lượng cao bị thu hẹp.
Đối với sầu riêng lỗi nặng, loại A chỉ còn 66.000-67.000 đồng/kg, loại B từ 51.000-52.000 đồng/kg. Loại C tiếp tục dao động quanh mức 30.000 đồng/kg. Riêng hàng dạt, hàng kém chất lượng được thu mua khoảng 10.000-20.000 đồng/kg.
Bảng giá thu mua của Công ty Chánh Thu ngày 12/10 cũng phản ánh sự phân hóa này. Tại Phước An, Đắk Lắk, sầu riêng Thái loại A đạt trọng lượng 1,9-5,2 kg/trái được thu mua với giá 83.000-84.000 đồng/kg. Loại B, trọng lượng 1,7-5,5 kg/trái, có giá 63.000-64.000 đồng/kg. Hàng dạt được thu mua ở mức 27.000-30.000 đồng/kg.
Lý giải đà tăng giá, các doanh nghiệp cho biết vụ thu hoạch tại vùng trọng điểm Tây Nguyên đang bước vào giai đoạn cuối, khiến sản lượng giảm. Cùng với đó, thời tiết mưa gió thất thường trong thời gian gần đây ảnh hưởng đến chất lượng trái, làm giảm lượng hàng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.
Một số trái gặp tình trạng sượng, nhạt hoặc không lên màu như yêu cầu. Khi tỷ lệ lỗi tăng, lượng sầu riêng có thể đưa vào các kênh tiêu thụ đòi hỏi chất lượng cao bị thu hẹp.
Theo phản ánh từ các doanh nghiệp, trước đây, tỷ lệ hàng đạt chuẩn xuất khẩu tại một số vùng trồng có thể chiếm 50-70%, nhưng hiện giảm còn khoảng 20-30%. Ở một số nơi, tỷ lệ này còn thấp hơn.
Giá sầu riêng phân hóa mạnh theo chất lượng, trong khi hàng lỗi nặng, kém chất lượng có thể chỉ được thu mua với giá 10.000-20.000 đồng/kg.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), cho biết một trong những yếu tố tác động khiến giá sầu riêng tăng là nguồn cung từ Thái Lan bị ảnh hưởng bởi tình trạng lũ lụt, trong khi sầu riêng Việt Nam cũng bước vào giai đoạn cuối vụ.
Bên cạnh đó, mưa gió kéo dài khiến chất lượng trái giảm, kéo theo tỷ lệ hàng đạt chuẩn xuất khẩu đi xuống.
“ Nếu trước đây, tỷ lệ sầu riêng tại một số vườn đạt chuẩn xuất khẩu có thể ở mức 50%, thì hiện nay con số này có thể chỉ còn khoảng 20-30%, thậm chí thấp hơn ở một số nơi ”, ông Nguyên cho biết.
Khi nguồn cung đạt chuẩn giảm, các doanh nghiệp xuất khẩu phải cạnh tranh để thu mua lượng hàng đáp ứng yêu cầu. Đây là một trong những nguyên nhân đẩy giá nhóm sầu riêng chất lượng tốt lên cao, đồng thời khiến thị trường xuất hiện khoảng cách lớn giữa các phân khúc.
Dù vậy, giá tăng không đồng nghĩa mọi nhà vườn đều được hưởng lợi như nhau. Những vườn có tỷ lệ trái đạt chuẩn cao có cơ hội bán được giá tốt, trong khi những vườn chịu ảnh hưởng nặng bởi thời tiết có thể phải bán với giá thấp hơn nhiều.
Khi tỷ lệ trái đạt chuẩn xuất khẩu giảm, doanh nghiệp phải cạnh tranh thu mua nguồn hàng chất lượng tốt, tạo khoảng cách giá lớn giữa các phân khúc sầu riêng.
Xuất khẩu sầu riêng có thể vượt 4 tỷ USD
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, giá trị xuất khẩu sầu riêng thường biến động mạnh theo mùa vụ. Trong những tháng cao điểm, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này có thể đạt 800-900 triệu USD, thậm chí khoảng 1 tỷ USD mỗi tháng.
Ngược lại, vào những tháng cuối năm, khi nguồn cung giảm, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng có thể chỉ đạt khoảng 100-150 triệu USD mỗi tháng.
Đây là diễn biến thường thấy theo chu kỳ sản xuất. Tuy nhiên, sự sụt giảm của riêng mặt hàng sầu riêng không đồng nghĩa kim ngạch xuất khẩu rau quả nói chung giảm tương ứng, bởi nhiều mặt hàng khác như dừa, bưởi, chuối, xoài và chanh dây vẫn đóng góp vào tổng kim ngạch.
Nếu trong tháng 8 và tháng 9, kim ngạch xuất khẩu rau quả có thể vượt 1 tỷ USD mỗi tháng, thì những tháng cuối năm, con số này có thể dao động khoảng 500-700 triệu USD, tùy tình hình thị trường và nguồn cung.
Về triển vọng cả năm, ông Nguyên cho biết xuất khẩu sầu riêng từ đầu năm đến nay vẫn tăng trưởng khoảng 18-20% so với cùng kỳ năm trước. Với mục tiêu kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm nay trên 4 tỷ USD, ông Nguyên đánh giá ngành hàng có cơ sở vượt mốc này và có khả năng hướng tới khoảng 4,5 tỷ USD.
Tuy nhiên, triển vọng xuất khẩu không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu thị trường hay mức giá thu mua. Khả năng cung ứng đủ sản lượng đạt chuẩn, kiểm soát chất lượng và duy trì sự đồng đều giữa các lô hàng cũng có ý nghĩa quan trọng.
Trong bối cảnh tỷ lệ trái đạt chuẩn giảm do thời tiết, việc duy trì chất lượng trở thành thách thức đối với cả nhà vườn, thương lái và doanh nghiệp xuất khẩu. Nếu sản lượng tăng nhưng tỷ lệ hàng đáp ứng yêu cầu thấp, cơ hội gia tăng giá trị xuất khẩu có thể không tương xứng với lượng sầu riêng thu hoạch.
Trung Quốc chiếm hơn 95% kim ngạch xuất khẩu sầu riêng
Trong 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu sầu riêng đạt 2,72 tỷ USD, tăng 52,1% so với cùng kỳ năm 2025. Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất, với kim ngạch 2,59 tỷ USD, chiếm 95,01% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Đáng chú ý, xuất khẩu sang Hàn Quốc tăng 223,5%, đạt 3,43 triệu USD; Nhật Bản tăng 16,7%, đạt 5,01 triệu USD; Mỹ tăng 11,1%, đạt 18,38 triệu USD. Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu sang Hồng Kông giảm 12,9%, Đài Loan (Trung Quốc) giảm 1,4% và Canada giảm 4,6%.
Riêng tháng 8/2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt 956,35 triệu USD, tăng 40,4% so với tháng trước và tăng 62,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
