Nghị định 340/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 9/2 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó có các hành vi liên quan đến sản xuất, kinh doanh, mua bán, xuất khẩu và nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu.
Căn cứ điểm a khoản 3 điều 5 và điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 9/2/2026), phạt tiền từ 300 - 400 triệu đồng (nếu tổ chức vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 600 - 800 triệu đồng) và tịch thu vàng đối với các trường hợp sau đây:
- Sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng nhưng không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng.
- Thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật.
- Hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.
Như vậy, Nhà nước chỉ tịch thu vàng miếng do sản xuất, kinh doanh, mua bán trái phép trong các trường hợp nêu trên.
Như vậy, trường hợp người mua vàng miếng SJC (vàng hợp pháp) nhưng bị mất hóa đơn, nay có nhu cầu bán số vàng đó tại SJC hoặc đơn vị có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng thì việc bán vàng miếng này là đúng quy định của pháp luật, không bị xử phạt (dù không còn hóa đơn).
Trừ những trường hợp, doanh nghiệp, cửa hàng, tiệm vàng hoặc cá nhân tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh, mua - bán vàng miếng không có giấy phép hợp pháp do Ngân hàng Nhà nước cấp thì đều thuộc diện bị xử lý vi phạm hành chính.
Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm, tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị áp dụng một trong các hình thức xử phạt như cảnh cáo hoặc phạt tiền.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng có thể áp dụng các biện pháp xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; đình chỉ hoạt động kinh doanh liên quan hoặc đình chỉ hoạt động nhập khẩu vàng nguyên liệu trong thời hạn nhất định.
Còn với những cá nhân đang sở hữu một số vàng đã mua trong quá khứ và không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ nếu không giao dịch trái phép thì không bị tịch thu.
Để tránh rủi ro, người dân chỉ được thực hiện mua, bán vàng miếng tại các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng.
Ngoài Nghị định 340/2025/NĐ-CP, quy định về trạng thái vàng của các tổ chức tín dụng tại Thông tư 82/2025/TT-NHNN về giới hạn trạng thái vàng của tổ chức tín dụng cũng có hiệu lực từ tháng 2 tới.
Theo Thông tư này, từ 12/2, trạng thái vàng cuối ngày của tổ chức tín dụng không được vượt quá 5% so với vốn tự có của tổ chức tín dụng đối với các tổ chức tín dụng được phép sản xuất vàng miếng.
Không được vượt quá 2% so với vốn tự có của tổ chức tín dụng đối với các tổ chức tín dụng được phép kinh doanh mua, bán vàng miếng, trừ các tổ chức tín dụng theo quy định.
Vốn tự có để tính giới hạn trạng thái vàng của tổ chức tín dụng là vốn tự có của tháng liền kề trước kỳ báo cáo của tổ chức tín dụng, được xác định theo quy định của Ngân hàng Nhà nước về tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng. Tổ chức tín dụng không được duy trì trạng thái vàng âm.
Quỳnh Chi (t/h)
