Tư vấn từ những việc sát sườn
Ngày 9/5, ông Cao Văn Trí, Phó chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng, cho biết đơn vị vừa tổ chức các hội nghị tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và tư vấn pháp luật cho phạm nhân tại Trại tạm giam số 2, Công an Tp.Đà Nẵng và Trại giam An Điềm, Bộ Công an.
Hoạt động được thực hiện theo kế hoạch của Ban Thường vụ Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng về tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tư vấn pháp luật năm 2026. Mục tiêu là trang bị cho phạm nhân những kiến thức pháp luật cơ bản, thiết yếu, nhất là các quy định liên quan trực tiếp đến quá trình tái hòa nhập cộng đồng sau khi chấp hành xong án phạt tù.
Đại diện Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng trao đổi với phạm nhân bằng hình thức đối thoại trực tiếp, sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu, gần gũi.
Theo Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng, nhiều phạm nhân khi chuẩn bị trở về địa phương thường băn khoăn về thủ tục đăng ký cư trú, làm căn cước, điều kiện xóa án tích, cơ hội học nghề, vay vốn, tìm việc làm hoặc các chính sách hỗ trợ sau khi ra trại. Nếu không được hướng dẫn đầy đủ, họ có thể gặp khó khăn trong quá trình ổn định cuộc sống, từ đó làm tăng nguy cơ tái phạm.
Tại Trại tạm giam số 2, Công an Tp.Đà Nẵng, hội nghị tuyên truyền được tổ chức ngày 7/5. Theo thống kê, trong đợt đặc xá này, Trại tạm giam số 2 có 32 phạm nhân được đề nghị đặc xá.
Đại diện cơ sở giam giữ, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó trưởng phân trại Trại tạm giam số 2, Công an Tp.Đà Nẵng, tham dự chương trình cùng đoàn công tác của Hội Luật gia thành phố.
Một ngày sau, đoàn công tác tiếp tục tổ chức tuyên truyền tại Trại giam An Điềm. Tại đây, hoạt động được triển khai ở ba phân trại, hướng đến các phạm nhân được đề nghị đặc xá và phạm nhân sắp chấp hành xong án trong tháng 5 và tháng 6.
Theo ông Cao Văn Trí, việc phổ biến pháp luật cho phạm nhân góp phần giảm mặc cảm, hạn chế nguy cơ tái phạm sau khi chấp hành xong án phạt tù.
Cụ thể, tại phân trại số 1 có 24 phạm nhân được đề nghị đặc xá và 30 phạm nhân sắp hết án. Tại phân trại số 2 có 26 phạm nhân được đề nghị đặc xá và 14 phạm nhân sắp hết án. Riêng phân trại 1, khu lao động và dạy nghề có 30 phạm nhân được đề nghị đặc xá và 13 phạm nhân sắp hết án.
Các buổi tuyên truyền tập trung vào nhóm nội dung thiết thực như chính sách, pháp luật về tái hòa nhập cộng đồng; hỗ trợ việc làm; vay vốn; đào tạo nghề; các quy định của Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự liên quan đến xóa án tích, tái phạm; Luật Cư trú, Luật Căn cước công dân và thủ tục đăng ký thường trú, tạm trú sau khi chấp hành xong án phạt tù.
Ông Đoàn Văn Tri, báo cáo viên pháp luật của Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng, trực tiếp trao đổi, phổ biến các quy định pháp luật và giải đáp những tình huống cụ thể được phạm nhân nêu tại hội nghị.
Ông Đoàn Văn Tri trực tiếp phổ biến các quy định pháp luật liên quan đến tái hòa nhập cộng đồng cho phạm nhân sắp chấp hành xong án phạt tù.
Theo đoàn công tác, cách tuyên truyền được lựa chọn là đối thoại trực tiếp, sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu, hạn chế thuật ngữ pháp lý khó tiếp cận. Các báo cáo viên không chỉ trình bày quy định chung mà còn hướng dẫn cách áp dụng vào các tình huống thường gặp khi phạm nhân trở về địa phương.
Nhiều câu hỏi được đặt ra liên quan đến việc người chấp hành xong án có được đăng ký thường trú trở lại nơi cư trú cũ hay không; thủ tục làm lại giấy tờ tùy thân; thời điểm được xem xét xóa án tích; trường hợp nào bị coi là tái phạm; người từng chấp hành án phạt tù có thể tiếp cận chính sách vay vốn, học nghề, giới thiệu việc làm như thế nào.
Giảm mặc cảm, hạn chế tái phạm
Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng cho rằng, với nhóm phạm nhân sắp chấp hành xong án hoặc được đề nghị đặc xá, việc hiểu đúng pháp luật có ý nghĩa quan trọng. Đây là giai đoạn chuyển tiếp nhạy cảm, khi họ vừa chuẩn bị rời môi trường quản lý tập trung, vừa đối diện nhiều áp lực về gia đình, việc làm, thu nhập và sự nhìn nhận của cộng đồng.
Nếu thiếu thông tin, người chấp hành xong án dễ lúng túng trước các thủ tục hành chính hoặc mặc cảm khi tìm kiếm cơ hội lao động, học nghề. Ngược lại, nếu được tư vấn kịp thời, họ có thể chủ động hơn trong việc hoàn thiện giấy tờ, liên hệ chính quyền địa phương, tiếp cận các chính sách hỗ trợ và xây dựng kế hoạch ổn định cuộc sống.
Tại hội nghị tuyên truyền pháp luật, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó trưởng phân trại Trại tạm giam số 2, cùng đoàn công tác trực tiếp động viên phạm nhân cải tạo tốt, chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng.
Theo ông Cao Văn Trí, tuyên truyền, phổ biến pháp luật và tư vấn pháp luật cho phạm nhân không chỉ là hoạt động hỗ trợ về mặt pháp lý, mà còn góp phần giáo dục ý thức công dân, củng cố niềm tin để người lầm lỗi có cơ hội làm lại cuộc đời. Việc này cũng giúp nâng cao trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong công tác phòng ngừa tái phạm.
Ngoài ra, trong chương trình, Phòng PC08, Công an Tp.Đà Nẵng cũng tham gia tuyên truyền pháp luật về trật tự, an toàn giao thông cho phạm nhân. Nội dung được lồng ghép qua phần giao lưu, trò chơi hỏi, đáp và tặng quà, giúp người tham gia tiếp cận kiến thức pháp luật một cách dễ hiểu, gần gũi. Hoạt động này nhằm động viên phạm nhân cải tạo tốt, đồng thời trang bị thêm kỹ năng, ý thức chấp hành pháp luật khi trở về cộng đồng.
Các buổi tuyên truyền được tổ chức theo hình thức đối thoại trực tiếp, giúp phạm nhân dễ dàng tiếp cận các quy định pháp luật liên quan đến tái hòa nhập cộng đồng.
Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng cho biết, hoạt động tại Trại tạm giam số 2 và Trại giam An Điềm là một phần trong kế hoạch tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tư vấn pháp luật năm 2026.
Đại diện Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng nhìn nhận, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho phạm nhân cần được duy trì thường xuyên, gắn với các chương trình hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.
Khi người chấp hành xong án hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và các chính sách có thể tiếp cận, quá trình trở về địa phương sẽ bớt rào cản hơn.
Từ đó, hoạt động này không chỉ giúp phạm nhân chuẩn bị hành trang pháp lý trước ngày ra trại, mà còn góp phần bảo đảm an ninh trật tự, phòng ngừa vi phạm pháp luật và tạo thêm cơ hội để họ tái hòa nhập bền vững.
