"Phao an cư" của hàng trăm nghìn lao động
Sau khi hoàn tất việc sắp xếp, mở rộng địa giới và không gian phát triển đô thị, Tp.HCM đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn về nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân, người lao động nhập cư và nhóm mua nhà lần đầu.
Việc giá căn hộ thương mại tại Tp.HCM đã phổ biến ở mức 70–90 triệu đồng/m², thậm chí cao hơn tại một số khu vực trung tâm và đô thị mới, khiến giấc mơ an cư của hàng trăm nghìn lao động trở nên xa vời.
Trong bối cảnh đó, nhà ở xã hội (NOXH) không chỉ là một phân khúc bất động sản, mà được nhìn nhận như một chính sách an sinh xã hội mang tính chiến lược, góp phần ổn định lực lượng lao động, giảm áp lực lên hạ tầng đô thị lõi và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Chia sẻ với Người Đưa Tin, chị Gia Linh (ngụ phường Đông Hoà, Tp.HCM) cho biết: "Tôi là nhân viên văn phòng trong Làng đại học Quốc gia Tp.HCM, sinh sống và làm việc ở đây nhiều năm, có một mình nên việc mua được nhà ở thương mại rất là khó. Tôi cũng mong muốn nhiều dự án NOXH quanh khu vực này được phát triển mạnh mẽ, thúc đẩy các chính sách an sinh để những người lao động có thu nhập trung bình như chúng tôi tiếp cận được NOXH".
Tp.HCM mở rộng có dân số lớn, nhu cầu về NOXH ngày càng tăng cao.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng Tp.HCM, nhu cầu NOXH trên địa bàn thành phố giai đoạn 2025–2030 ước tính lên tới hàng trăm nghìn căn, tập trung chủ yếu ở các khu vực có nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất và các đô thị mới sau sáp nhập như Bình Chánh, Hóc Môn, Nhà Bè, Củ Chi và Tp.Thủ Đức cũ.
Giai đoạn 2021–2025, Thành phố đặt mục tiêu phát triển khoảng 30.500 căn NOXH, đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho hơn 244.000 người. Riêng chương trình nhà lưu trú công nhân đặt mục tiêu hơn 68.000 phòng. Tuy nhiên, đến hết năm 2025, tổng số NOXH hoàn thành và đưa vào sử dụng mới đạt khoảng 5.600 căn, thấp hơn nhiều so với kế hoạch đề ra.
Trong năm 2025, Thành phố ghi nhận 4 dự án NOXH hoàn thành với khoảng 2.800 căn, đồng thời có 8 dự án mới khởi công với gần 8.000 căn hộ. Dù đây là tín hiệu tích cực so với các năm trước, nhưng vẫn chưa thể đáp ứng nhu cầu thực tế đang gia tăng nhanh chóng.
Nhằm bù đắp khoảng trống này, Tp.HCM đã bố trí khoảng 173,5ha quỹ đất dành cho phát triển NOXH, chủ yếu tại các khu vực vùng ven và khu vực mở rộng sau sáp nhập. Đây được xem là dư địa quan trọng để Thành phố tăng tốc phát triển NOXH trong nhiệm kỳ tới.
"Chìa khóa" ổn định thị trường nhà ở Tp.HCM giai đoạn hậu sáp nhập
Theo chỉ tiêu Chính phủ giao, Tp.HCM phải hoàn thành khoảng 199.400 căn NOXH đến năm 2030, trong đó riêng giai đoạn 2026–2030 là gần 95.000 căn. Đây là mục tiêu đầy thách thức, đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ về cơ chế, chính sách và cách thức triển khai.
Ghi nhận của phóng viên tại một số dự án NOXH đang triển khai tại Tp.HCM và khu vực phía Nam cho thấy, phần lớn các dự án đều nằm tại khu vực vùng ven, nơi quỹ đất còn tương đối dồi dào. Các dự án tập trung vào phân khúc căn hộ diện tích vừa và nhỏ, giá bán phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập thấp.
Khu vực tập trung nhiều NOXH nhất hiện nay của Tp.HCM là phường Bình Dương (Bình Dương cũ) trước là khu vực trung tâm của tỉnh, nhưng hiện nay được xem như là cơ sở 2 của Tp.HCM. Tại khu vực trên hiện có Tập đoàn Becamex và Tập đoàn Kim oanh đang xây dựng NOXH.
Dự án NOXH đang được phát triển xây dựng trên địa bàn Tp.HCM.
Tuy nhiên, nhiều chủ đầu tư thừa nhận quá trình triển khai NOXH gặp không ít khó khăn, từ thủ tục pháp lý kéo dài, chi phí đầu vào tăng cao đến việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi còn hạn chế. Không ít dự án mất từ 2 – 3 năm chỉ để hoàn tất các thủ tục đầu tư ban đầu, khiến chi phí đội lên và làm giảm sức hấp dẫn của NOXH đối với doanh nghiệp.
Trao đổi với phóng viên, ông Bùi Ngươn Phong, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Lê Phong (một doanh nghiệp đang tham gia nhiều dự án NOXH tại Tp.HCM) cho rằng, NOXH cần được nhìn nhận đúng vai trò trong giai đoạn phát triển mới.
Ông Bùi Ngươn Phong, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Lê Phong.
"Sau sáp nhập, Tp.HCM có dư địa rất lớn để phát triển NOXH, đặc biệt ở các khu vực vùng ven. Tuy nhiên, nếu không tháo gỡ triệt để các vướng mắc về thủ tục, đất đai và vốn, doanh nghiệp rất khó làm nhanh và làm nhiều. NOXH không thể chỉ dựa vào tinh thần trách nhiệm xã hội, mà cần cơ chế đủ hấp dẫn để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn", ông Phong chia sẻ.
Theo ông Phong, Tập đoàn này vào cuối năm 2025 đã trao hàng trăm sổ hồng cho người dân ở căn hộ NOXH, đây là một trong những tín hiệu tích cực cho thấy. Cơ quan chức năng, lãnh đạo Tp.HCM rất quan tâm trong việc phát triển NOXH. Bên cạnh đó, người dân thực sự có được nơi an cư và sở hữu trong tay căn nhà và giấy tờ pháp lý chuẩn chỉnh.
"Nếu chính sách ngày càng thông thoáng hơn, chúng tôi sẵn sàng tham gia phát triển hàng chục nghìn căn NOXH trong 5–10 năm tới. Đây không chỉ là bài toán an sinh, mà còn là nền tảng để thị trường bất động sản phát triển ổn định, tránh những cơn sốt ảo", ông Phong nhận định.
Ở góc độ hiệp hội, tại Đại hội Hiệp hội Bất động sản Tp.HCM (HoREA) lần thứ I. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA nhiều lần khẳng định phát triển NOXH là yếu tố then chốt để tái cấu trúc thị trường nhà ở.
Theo ông Châu, trong bối cảnh giá nhà thương mÔng Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREAại đã vượt xa khả năng chi trả của đa số người dân, nếu NOXH không được đẩy mạnh, nguy cơ mất cân đối cung – cầu sẽ ngày càng trầm trọng.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA.
Đại diện HoREA cho rằng, Tp.HCM cần xem NOXH là một phần bắt buộc trong chiến lược phát triển đô thị, thay vì chỉ là một chương trình mang tính hỗ trợ. Bên cạnh đó, cần cho phép doanh nghiệp tham gia NOXH được hưởng các ưu đãi thực chất về thuế, tiền sử dụng đất và thủ tục hành chính.
Một trong những điểm tích cực lớn nhất sau sáp nhập là không gian phát triển đô thị được mở rộng, tạo điều kiện bố trí quỹ đất cho NOXH tại các khu vực có hạ tầng đang hình thành.
Theo các chuyên gia, nếu NOXH được phát triển đồng bộ với hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục và tiện ích xã hội, người lao động hoàn toàn có thể chấp nhận sống xa trung tâm hơn, qua đó giảm áp lực cho khu lõi Tp.HCM.
Việc NOXH đến với tay người người dân và nhận được sổ hồng là một trong những nỗ lực phát triển NOXH của chính quyền và doanh nghiệp.
Chia sẻ với PV, ông Đoàn Hữu Hà Vinh, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phát triển nhà Bà Rịa Vũng Tàu (HODECO) cho rằng: "Sau sáp nhập, Tp.HCM có dư địa phát triển rất lớn, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, nhà ở… Mặc dù giá nhà hiện tại đang tăng, nhưng có thể thấy rằng nhu cầu của người dân, nhà đầu tư vẫn lớn, chính vì vậy, sau quá trình sáp nhập, thị trường sẽ đón nhận thông tin tích cực hơn…
Trong thời gian tới sẽ có sự phân hoá mạnh mẽ ở các phân khúc, trong đó NOXH cũng là tâm điểm. Nếu NOXH được đẩy mạnh, tạo thêm nhiều cơ chế thì thị trường nhà ở sẽ cân bằng, chính sách an sinh đối với người dân, người lao động sẽ hoàn thành mục tiêu như Chính phủ đề ra".
Kỳ vọng cho giai đoạn 2026–2030
Bước vào nhiệm kỳ mới, Tp.HCM đặt mục tiêu tăng tốc mạnh mẽ phát triển NOXH, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chiến lược an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững. Thành phố dự kiến mỗi năm hoàn thành từ 9.000–28.000 căn NOXH, tăng dần theo tiến độ hạ tầng và khả năng huy động nguồn lực.
Để đạt được mục tiêu này, TP.HCM cần một "cú hích" thực sự về chính sách: từ đơn giản hóa thủ tục, minh bạch quy trình đến việc tạo niềm tin cho doanh nghiệp và người dân. Khi đó, NOXH không chỉ giải quyết bài toán chỗ ở, mà còn góp phần ổn định thị trường bất động sản, tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn của đô thị đặc biệt này.
Trong bối cảnh sáp nhập và mở rộng không gian phát triển, nhà ở xã hội đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trụ cột an sinh của Tp.HCM và khu vực phía Nam. Thách thức vẫn còn nhiều, nhưng nếu chính sách được hoàn thiện, doanh nghiệp được tiếp sức và thị trường vận hành thông suốt, phân khúc này hoàn toàn có thể bứt phá, đáp ứng nhu cầu nhà ở bền vững cho người dân.
Phùng Sơn
