Bác sĩ Tiêu Giới Kiện, chuyên gia nội khoa công tác tại Bệnh viện Quốc thái (Đài Loan, Trung Quốc) đã chia sẻ về trường hợp của một bệnh nhân nữ 46 tuổi bị suy giảm chức năng thận do thói quen ăn uống kém lành mạnh kéo dài.
Bệnh nhân chia sẻ, cô chỉ ăn thịt đỏ và cắt bỏ hoàn toàn các thực phẩm khác trong suốt thời gian dài với mục đích "bổ sung protein" và mong muốn "tăng cơ, giảm mỡ".
Thế nhưng, thay vì giảm mỡ như kỳ vọng, cơ thể cô lại bị tăng cân. Lo lắng, bệnh nhân mới quyết định đến bệnh viện để nhờ bác sĩ tư vấn.
Tại đây, bác sĩ Tiêu đã chỉ định thực hiện các xét nghiệm sinh hóa để kiểm tra chỉ số cơ thể. Kết quả cho thấy chỉ số mỡ máu và axit uric của bệnh nhân đều vọt lên mức cao, đồng thời chức năng lọc của thận đã bị suy giảm.
Bác sĩ Tiêu nhận định đây là tình trạng suy giảm chức năng thận ở giai đoạn rất sớm. May mắn, bệnh nhân đi khám kịp thời nên tổn thương mới ở mức độ nhẹ, chưa cần đến các biện pháp can thiệp y khoa hay điều trị xâm lấn.
Dù vậy, bác sĩ cảnh báo nếu không điều chỉnh lại chế độ ăn, tình trạng suy thận chắc chắn sẽ tiến triển nặng.
Ảnh minh họa.
Các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt heo, thịt cừu chứa nhiều protein và dưỡng chất. Mặc dù vậy, khi tiêu thụ quá đà mà thiếu đi sự cân bằng từ rau củ quả, thịt đỏ sẽ gây ra chuỗi tác động tiêu cực đến thận và hệ mạch máu như:
-Tăng tích tụ axit uric gây sỏi và xơ hóa mô thận
Thịt đỏ chứa hàm lượng purine khá cao, dễ làm tăng nồng độ axit uric trong máu nếu ăn quá nhiều. Khi lượng axit uric vượt quá ngưỡng an toàn, chúng sẽ kết tinh thành các tinh thể urat và lắng đọng tại thận, gây ra sỏi thận, làm tổn thương các mô và hình thành tổ chức xơ, lâu dần dẫn tới suy thận.
- Gây quá tải ure, ép thận làm việc quá công suất
Protein trong thịt đỏ sau khi nạp vào cơ thể sẽ bị phân hủy và giải phóng ure vào máu. Thận phải đảm nhận nhiệm vụ lọc ure để bài tiết qua nước tiểu. Việc tiêu thụ hàm lượng lớn protein từ thịt đỏ nhưng lại ăn ít trái cây và rau củ sẽ gây tăng ure máu, buộc thận phải tăng cường làm việc liên tục để loại bỏ chất dư thừa. Tình trạng này kéo dài sẽ làm suy giảm chức năng thận.
- Gây mỡ máu cao, cản trở máu nuôi thận
Chất béo bão hòa và cholesterol trong thịt đỏ là nguyên nhân gây tăng mỡ máu, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Khi các mạch máu dẫn máu tới thận bị xơ cứng hoặc tắc nghẽn, thận sẽ rơi vào tình trạng thiếu máu, làm giảm khả năng lọc chất thải.
Người phụ nữ 30 tuổi tử vong sau sụt cân, bác sĩ cảnh báo 2 dấu hiệu nguy hiểm chớ "ngó lơ"Người phụ nữ 46 tuổi được phát hiện tình trạng suy giảm chức năng thận ở giai đoạn sớm nên các cấu trúc thận chưa bị phá hủy vĩnh viễn, bác sĩ Tiêu không cần chỉ định dùng thuốc đặc trị hay can thiệp xâm lấn. Phương án xử lý tập trung vào việc loại bỏ nguyên nhân gây quá tải: Cắt giảm thịt đỏ, chuyển sang bổ sung nguồn đạm thực vật từ các loại đậu và kiểm soát tổng thể năng lượng nạp vào.
Đạm thực vật giúp giảm tải lượng ure và purine phóng thích vào máu, qua đó hạ thấp áp lực lọc lên các cầu thận. Song song với việc điều chỉnh thực đơn khoa học, sau 1 tháng kiên trì, bệnh nhân đã giảm được 6kg thể trọng.
Khi các yếu tố gây stress chuyển hóa (mỡ máu cao, axit uric tăng, tình trạng quá tải thể tích và áp lực lọc) được loại bỏ, các nephron còn lại được giải phóng khỏi trạng thái làm việc quá công suất. Nhờ đó, kết quả xét nghiệm tái khám ghi nhận các chỉ số sinh hóa và tốc độ lọc của thận đã quay trở lại ở mức an toàn.
Qua trường hợp trên, bác sĩ Tiêu khuyến cáo mọi người nên xây dựng chế độ ăn lành mạnh và vận động đều đặn, ngủ nghỉ khoa học. Với ăn uống, mọi người cần xây dựng thói quen ăn uống khoa học qua những cách dưới đây:
Hạn chế nạp natri
Muối là một trong những thủ phạm lớn nhất gây tăng huyết áp, đây là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận. Người trẻ thường có xu hướng tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và đồ ăn vặt đóng gói thường chứa rất nhiều natri.
Giải pháp đầu tiên để ngăn ngừa suy thận là giảm tối thiểu lượng muối trong nấu ăn, hạn chế tối đa đồ ăn chế biến sẵn. Thay vào đó, hãy sử dụng các loại gia vị tự nhiên như thảo mộc, tỏi, gừng, tiêu, ớt để tăng hương vị cho món ăn. Nếu vẫn sử dụng đồ ăn liền, luôn kiểm tra hàm lượng natri trên nhãn sản phẩm trước khi mua.
Kiểm soát lượng đường và thực phẩm ngọt
Tiêu thụ quá nhiều đường không chỉ dẫn đến tăng cân, béo phì mà còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2 - một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn tính (suy thận).
Nên hạn chế tiêu thụ đồ uống có đường như nước ngọt, trà sữa, cà phê pha sẵn, nước ép trái cây đóng hộp (thường chứa nhiều đường thêm). Lựa chọn đồ uống lành mạnh như nước lọc, nước ép trái cây tươi không đường, trà thảo mộc tự nhiên.
Bỏ hẳn hoặc giảm tối đa các loại bánh kẹo, đồ tráng miệng, kẹo, kem, sô cô la.
Lựa chọn protein
Protein rất cần thiết cho sự phát triển và sửa chữa cơ bắp nhưng việc tiêu thụ quá mức, đặc biệt là protein từ thịt đỏ, có thể tạo thêm gánh nặng cho thận khi lọc các chất thải chuyển hóa.
Ưu tiên nguồn protein nạc và protein thực vật. Tăng cường ăn cá, thịt gà bỏ da, trứng, các loại đậu (đậu nành, đậu đen, đậu xanh), hạt, nấm. Ăn protein với lượng vừa đủ theo nhu cầu cơ thể, không nên ăn quá nhiều trong một bữa.
Tăng cường rau xanh, trái cây tươi
Ảnh minh họa.
Rau xanh và trái cây cung cấp dồi dào vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa và chất xơ, giúp bảo vệ tế bào thận và cải thiện sức khỏe tổng thể. Nên bổ sung nhiều loại rau củ quả khác nhau trong bữa ăn hàng ngày để nhận được nhiều dưỡng chất. Thay vì uống nước ép đóng hộp, hãy ăn trái cây nguyên quả để giữ lại chất xơ và kiểm soát lượng đường.
Hạn chế đồ uống có cồn và nước tăng lực
Rượu bia gây mất nước và có thể làm tăng huyết áp, gây hại cho thận. Nước tăng lực chứa nhiều đường và acid phosphoric, không tốt cho thận về lâu dài. Nếu có thể, hãy cắt giảm hoàn toàn hoặc hạn chế tối đa việc tiêu thụ các loại đồ uống này.
Uống đủ nước
Nước là dung môi quan trọng giúp thận loại bỏ các chất thải và độc tố ra khỏi cơ thể qua đường tiểu. Uống đủ nước giúp thận hoạt động trơn tru và hiệu quả. Người khỏe mạnh bình thường nên uống 2-3 lít nước mỗi ngày hoặc nhiều hơn nếu vận động nhiều, đổ mồ hôi hoặc sống trong môi trường nóng nực.
Minh Hoa (t/h)
