Đà tăng lan tỏa, định giá vẫn hấp dẫn
Năm 2025 khép lại với mức tăng 40,87% của VN-Index so với đầu năm - một con số ấn tượng trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều bất định. Tuy nhiên, đà tăng này chủ yếu đến từ một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần còn lại của thị trường chưa thực sự theo kịp. Nếu loại trừ các yếu tố mang tính đặc thù, định giá VN-Index tại ngày 31/12/2025 chỉ ở mức 14,6 lần.
Thực tế, chính sự tập trung của dòng tiền vào một số cổ phiếu trụ cột đã kéo hệ số định giá VN-Index cuối năm 2025 lên mức 17,3 lần. Song nếu loại bỏ những ảnh hưởng đặc biệt từ nhóm cổ phiếu này, mặt bằng định giá chung của thị trường chỉ là 14,6 lần - thấp hơn đáng kể so với trung vị 5 năm. Điều này cho thấy, thị trường chưa rơi vào trạng thái định giá cao, trái lại đang mở ra cơ hội tích lũy hấp dẫn cho những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn.
Kinh tế Việt Nam bước vào pha tăng trưởng mới
Bước sang năm 2026, nhiều quốc gia trên thế giới bắt đầu chuyển sang sử dụng các biện pháp tài khóa mở rộng như một liệu pháp thay thế, trong bối cảnh dư địa hạ lãi suất của các ngân hàng trung ương không còn nhiều. Dự phóng chung cho năm 2026 cho thấy, GDP toàn cầu có thể suy giảm nhẹ xuống 2,9%, từ mức 3% của năm 2025. Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất nằm ở sự suy giảm kéo dài của niềm tin người tiêu dùng tại hầu hết các quốc gia kể từ giữa năm 2025. Thanh khoản của hệ thống tài chính bắt đầu xuất hiện dấu hiệu khan hiếm, trong khi rủi ro địa chính trị tiếp tục gia tăng.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ Việt Nam vừa kiên cường vượt qua những khó khăn của năm 2025, vừa kiên định kiến tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Theo số liệu chính thức, GDP năm 2025 đạt mức tăng 8,02%. Kế hoạch tăng trưởng GDP cho giai đoạn 2026-2030 được đặt ở mức 10%, tính từ nền 8,02% của năm 2025. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nội lực của nền kinh tế, thông qua cải cách thể chế, pháp lý, thủ tục hành chính; nâng cao hiệu quả và vai trò dẫn dắt, kiến tạo của kinh tế nhà nước; đồng thời tạo điều kiện để kinh tế tư nhân phát huy tính sáng tạo và bứt phá. Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn tiếp tục phát huy những lợi thế truyền thống như xuất nhập khẩu và thu hút FDI. Các thông điệp chính sách đầu năm 2026 cho thấy, Việt Nam theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao nhưng theo hướng thận trọng và bền vững. Theo đó, đầu tư công dự kiến đạt khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, trong khi tăng trưởng tín dụng được điều tiết quanh mức 15-16%.
Từ những dữ kiện trên có thể thấy, Việt Nam đang bước sang một pha phát triển mới, trong đó tăng trưởng kinh tế nói chung và tăng trưởng của thị trường chứng khoán nói riêng được xây dựng trên nền tảng ổn định vĩ mô, chính sách điều hành thận trọng hơn và sự cải thiện thực chất trong lợi nhuận doanh nghiệp.
Triển vọng thị trường 2026 dựa trên tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp
Tôi dự báo, tăng trưởng GDP năm 2026 sẽ duy trì ở mức 8,0-8,5%, dựa trên nền tảng tăng trưởng tín dụng khoảng 16% so với năm trước. Lãi suất huy động và cho vay có thể tăng thêm 1,0-1,5%, trong bối cảnh lạm phát ước khoảng 4,5%. Trong khi đó, xuất khẩu có thể đạt mức tăng trưởng 15%, tỷ giá USD/VND tăng tối đa 4% và tổng mức bán lẻ hàng hóa tăng khoảng 11%.
Về định giá VN-Index và cơ sở tăng trưởng, Phòng Phân tích và Chiến lược thị trường ACBS xây dựng kịch bản cơ sở với mục tiêu VN-Index đạt khoảng 2.040 điểm trong năm 2026. Nền tảng của mức điểm này không đến từ việc mở rộng quá mức hệ số định giá, mà chủ yếu dựa trên tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết.
Theo đó, lợi nhuận sau thuế toàn thị trường năm 2026 có thể duy trì mức tăng trưởng 14-15%, nhờ sự tăng trưởng tích cực của các nhóm ngành ngân hàng, bán lẻ và đầu tư công (xây dựng hạ tầng, vật liệu xây dựng…). Trong khi đó, nhóm bất động sản và chứng khoán được kỳ vọng vẫn duy trì được mức lợi nhuận ổn định.
Chiến lược đầu tư: Ưu tiên cổ phiếu đầu ngành
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước sang một pha tăng trưởng mới, trong đó động lực không đến từ mở rộng định giá mà từ sự cải thiện thực chất của lợi nhuận doanh nghiệp.
Danh mục chiến lược năm 2026 của ACBS tập trung vào các cổ phiếu đầu ngành trong lĩnh vực ngân hàng, bán lẻ, bất động sản dân dụng và đầu tư công. Đây là những doanh nghiệp đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí: hoạt động kinh doanh cốt lõi tăng trưởng bền vững; hưởng lợi từ tiến trình nâng hạng thị trường; mặt bằng định giá hấp dẫn; có cơ hội gia tăng định giá thông qua các sự kiện IPO công ty con; đồng thời tiếp tục hưởng lợi trong chu kỳ 5 năm tới nhờ đẩy mạnh đầu tư công. Ở góc độ ngành, năm 2026 được dự báo là thời điểm sự phân hóa thể hiện ngày càng rõ nét.
Ngành ngân hàng - mỏ neo ổn định trong bối cảnh phân hóa
Bước sang năm 2026, ngành ngân hàng tiếp tục được nhìn nhận là mỏ neo an toàn của thị trường nhờ nền tảng tăng trưởng ổn định và mặt bằng định giá hấp dẫn. Tính đến ngày 22/12/2025, tín dụng toàn hệ thống tăng 17,65% so với đầu năm 2025. Dù môi trường năm 2026 được dự báo sẽ thách thức hơn do lãi suất huy động tăng và thị trường bất động sản giảm tốc, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% tạo điều kiện để tín dụng toàn ngành vẫn được kỳ vọng tăng khoảng 16%, riêng nhóm ngân hàng đầu ngành có thể duy trì mức tăng trưởng khoảng 19,1%. Trong đó, lợi nhuận trước thuế năm 2026 của các ngân hàng trong danh mục phân tích (STB, TCB, MBB, VCB, CTG…) được dự báo tăng 17,3% so với năm 2025, nhờ tăng trưởng tín dụng cao, biên lãi ròng (NIM) có khả năng cải thiện và chi phí hoạt động tiếp tục được tối ưu, dù chi phí dự phòng có thể tăng nhẹ. Về định giá, ngành ngân hàng hiện giao dịch ở mức P/E khoảng 9,8 lần, thấp hơn trung vị lịch sử 12,5 lần, qua đó tạo dư địa đầu tư trung và dài hạn.
Đầu tư công dẫn dắt chu kỳ tăng trưởng trung hạn
Giai đoạn 2026-2030 được xác định là động lực tăng trưởng chủ đạo, với tổng vốn đầu tư khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, gấp 2,5 lần giai đoạn 2021-2025, nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP 10%/năm. Các dự án đầu tư công trọng điểm trong giai đoạn này có tổng giá trị hơn 4,7 triệu tỷ đồng, bao gồm việc xây dựng thêm 2.000 km đường cao tốc, hệ thống đường sắt tốc độ cao (trong đó có tuyến Bắc - Nam, Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai), cùng với việc mở rộng các cảng biển chiến lược và sân bay quốc tế.
Với giá trị hợp đồng đã ký nhưng chưa thực hiện (backlog) gấp 2-3 lần doanh thu năm 2024, các doanh nghiệp hạ tầng có nền tảng vững chắc để duy trì tăng trưởng trong giai đoạn 2025-2027. Năng lực thi công và uy tín đã được khẳng định tiếp tục tạo lợi thế cạnh tranh trong việc trúng thầu các dự án giai đoạn 2026-2030, qua đó củng cố triển vọng tăng trưởng trung hạn. Song song, chúng tôi ưu tiên các cổ phiếu đầu ngành trong lĩnh vực vật liệu xây dựng như sắt thép, đá xây dựng, xi măng, nhựa đường… Đây là những doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ chính sách đẩy mạnh đầu tư công và vẫn còn dư địa mở rộng công suất trong tương lai.
Midcap và smallcap: Cơ hội chọn lọc từ tăng trưởng lợi nhuận thực chất
Yếu tố cốt lõi được ưu tiên trong nhóm vốn hóa trung bình và nhỏ là tăng trưởng lợi nhuận thực chất, tính ổn định của hoạt động kinh doanh trong bối cảnh lãi suất tăng và mức định giá P/E thấp hơn trung bình lịch sử. Về ngành và cổ phiếu cụ thể, nhóm bảo hiểm được ưu tiên nhờ độ nhạy cao với lãi suất và danh mục đầu tư tài chính lớn. Nhóm tiêu dùng - dệt may được hưởng lợi từ sự phục hồi của đơn hàng xuất khẩu và cải thiện biên lợi nhuận. Trong khi đó, logistics - cảng biển được kỳ vọng nhờ sản lượng vận tải hồi phục. Ngoài ra, các ngành hóa chất - cao su và vật liệu cũng được lựa chọn nhờ dòng tiền ổn định và định giá thấp, phù hợp với chiến lược “đãi cát tìm vàng” trong giai đoạn thị trường phân hóa.
