Diễn biến leo thang của xung đột tại Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh. Giá dầu thế giới đã có thời điểm vượt 100 USD/thùng làm dấy lên lo ngại về áp lực lạm phát mới đối với nhiều nền kinh tế, trong đó có Việt Nam.
Hầu hết các mặt hàng đều tăng theo giá xăng
Sau khi giá xăng tăng trong những ngày gần đây, chi phí vận chuyển và giá ship tại nhiều khu vực ở Hà Nội đã nhích lên rõ rệt. Một số quán ăn, đồ uống cũng bắt đầu tăng giá.
Theo chia sẻ trên báo Thanh Niên, chị Lê Mai Thanh, sống tại một khu chung cư trên đường Phạm Hùng (P.Cầu Giấy), cho biết việc tăng giá diễn ra gần như ngay lập tức, đặc biệt là đối với dịch vụ giao hàng. "Bình thường tôi đặt bún chả từ Thụy Khuê về Phạm Hùng, tiền ship khoảng 35.000 đồng. Nhưng hôm nay, phí ship đã tăng lên 60.000 đồng. Không chỉ vậy, xiên thịt nướng trước đây 15.000 đồng giờ cũng tăng lên 17.000 đồng. Mức tăng nhanh như vậy khiến tôi thật sự bất ngờ", chị Thanh chia sẻ.
Tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại một số quán ăn, quán cà phê trong nội thành. Tại một quán cà phê trên phố Thái Hà (P.Đống Đa), giá một cốc cà phê đã được điều chỉnh từ 45.000 đồng lên 50.000 đồng. Trong khi đó, một quán bún riêu gần đó cũng tăng thêm 5.000 đồng mỗi bát.
Theo lý giải của nhiều chủ quán, việc điều chỉnh giá là điều khó tránh khỏi khi chi phí đầu vào tăng lên. Mỗi lần giá xăng dầu tăng, chi phí vận chuyển nguyên liệu và các khoản chi liên quan đều tăng theo, buộc người bán phải cân nhắc tăng giá để bù đắp.
Chị Nguyễn Thu Huyền, một người bán hàng online tại khu vực Âu Cơ (P.Nhật Tân), cho biết chi phí vận chuyển hiện nay đang khiến người bán gặp nhiều khó khăn. "Trước đây nếu khách mua nhiều, chúng tôi thường miễn phí ship để giữ khách. Nhưng 2 ngày gần đây, phí vận chuyển tăng thêm khoảng 5.000 - 15.000 đồng tùy quãng đường, càng xa thì càng cao. Hiện tôi vẫn cố gắng hỗ trợ khách một phần phí ship vì nếu giá tăng quá cao thì khách cũng ngại đặt hàng", chị Huyền nói.
Tương tự, giá các mặt hàng tiêu dùng các chợ dân sinh ở TP.HCM cũng không tránh khỏi, theo chia sẻ trên báo Tiền Phong, chị Thủy (ngụ phường Vườn Lài, TP.HCM) cho biết nhiều mặt hàng thực phẩm quen thuộc đã đồng loạt tăng giá . Mở giỏ đi chợ chỉ có vài loại rau đơn giản như hai cây xà lách mỡ nhỏ, một mớ lá húng và ba trái cà chua nhưng tổng tiền gần 50.000 đồng. Chị Thủy nói rằng đã “đắn đo từng món” nhưng loại nào cũng tăng giá.
Theo chị Thủy, hiện hầu hết các loại rau ăn lá, thịt cá, trái cây hiện đã tăng khoảng 7.000 - 10.000 đồng/kg so với đầu tháng 3. “Giá tăng nhanh đến chóng mặt. Hai ngày trước tôi mua gà chỉ 130.000 đồng/kg, sáng nay đã lên 140.000 đồng/kg. Tiểu thương còn nói nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng thì thực phẩm khó giữ được mức giá này” - chị Thủy thở dài.
Ghi nhận tại nhiều chợ truyền thống ở TP.HCM cho thấy giá rau xanh đã tăng bình quân 5.000 - 6.000 đồng/kg so với vài ngày trước. Bông cải xanh hiện bán khoảng 50.000 đồng/kg, dưa leo, cà chua khoảng 35.000 đồng/kg, rau muống và các loại bầu bí cũng quanh mức 35.000 đồng/kg…
Với thịt heo, chi phí vận chuyển cũng chiếm tỷ trọng đáng kể trong giá thành. Mỗi lần giá xăng tăng, các đơn vị vận chuyển đều điều chỉnh cước, tạo áp lực lên giá bán lẻ.
Ông Tâm - tiểu thương kinh doanh thịt heo tại chợ Phạm Văn Hai - cho hay, từ sau Tết đến nay giá thịt vẫn ở mức cao trong khi sức mua giảm. Nếu chi phí vận chuyển tiếp tục tăng thì rất khó giữ giá như hiện tại. Khi đó sức tiêu thụ thịt có thể còn giảm nữa.
Hiện giá bán lẻ thịt heo trên thị trường dao động từ 88.500 - 200.000 đồng/kg. Trong đó, thịt ba rọi khoảng 181.000 đồng/kg, sườn non 200.000 đồng/kg, nạc dăm 177.000 đồng/kg, nạc đùi khoảng 140.000 đồng/kg, nạc vai 150.000 đồng/kg, mỡ heo khoảng 88.500 đồng/kg…
Chuyên gia cảnh báo
Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, câu chuyện vật giá tăng theo giá xăng dầu không phải là mới.
Theo ông Phong, một trong những giải pháp quan trọng là các doanh nghiệp vận tải phải đăng ký và công khai giá cước. Khi tăng giá cần có giải trình rõ ràng. Nếu không chứng minh được cơ sở tăng giá hợp lý, cơ quan chức năng có thể kiểm tra và xử lý theo quy định.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng không nên dễ dàng chấp nhận việc tăng giá vô lý. "Người tiêu dùng có thể thương lượng hoặc tìm các dịch vụ rẻ hơn để tạo áp lực cạnh tranh trên thị trường, từ đó giúp kiềm chế giá cả. Nếu giá xăng dầu tăng ở mức độ nhất định mà giá hàng hóa vọt lên quá cao thì rõ ràng đó là sự lạm dụng", ông Phong khuyến nghị.
Ngoài ra, theo chuyên gia này, việc công khai thông tin về giá xăng dầu, nguồn cung và chính sách điều hành cũng đóng vai trò quan trọng để thị trường minh bạch hơn. Khi thông tin rõ ràng, cả người mua, người bán và đơn vị vận chuyển đều có cơ sở để tính toán chi phí hợp lý.
Cơ quan quản lý thị trường cần tăng cường kiểm tra việc niêm yết giá tại các chợ truyền thống, đồng thời yêu cầu các hộ kinh doanh giải trình khi điều chỉnh giá bán.
"Xăng dầu chỉ chiếm khoảng một nửa chi phí vận tải, vì vậy mức tăng của hàng hóa không thể tăng như mức tăng của giá xăng. Nếu giá xăng tăng khoảng 40 - 50% thì giá hàng hóa không thể tăng tương ứng 40 - 50%. Thông thường mức tăng hợp lý chỉ nên dao động dưới khoảng 20 - 30%", ông Phong phân tích.
Ở góc độ người tiêu dùng, trước thực tế giá xăng, dầu tăng, nhiều gia đình cũng bắt đầu chủ động điều chỉnh thói quen mua sắm. Việc cân đối chi tiêu, mua sắm hợp lý và tránh lãng phí được nhiều người lựa chọn nhằm giảm áp lực tài chính.
Chị Lê Thị Thu, phường Tân Giang cho biết: Khi giá xăng, dầu tăng thì mình cũng nghĩ là nhiều mặt hàng có thể tăng theo. Gia đình tôi hiện nay đi chợ cũng tính toán kỹ hơn, mua vừa đủ dùng trong ngày hoặc vài ngày, hạn chế mua nhiều rồi để lâu dễ hỏng. Ngoài ra mình cũng để ý so sánh giá giữa các quầy hàng hoặc các cửa hàng để chọn nơi có giá hợp lý.
Giá vàng hôm nay 10/3: Giá dầu thế giới giảm, vàng miếng trong nước tăng vượt 186 triệu đồng/lượngĐỌC NGAYViệc chủ động theo dõi giá cả giúp người tiêu dùng kiểm soát tốt hơn chi tiêu của gia đình. Những mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, đồ gia dụng vẫn được ưu tiên, trong khi các sản phẩm chưa thật sự cần thiết sẽ được cân nhắc trước khi mua.
Các tiểu thương cũng cho rằng, tâm lý bình tĩnh của người tiêu dùng là yếu tố quan trọng giúp thị trường duy trì ổn định. Khi người dân mua sắm hợp lý, không tích trữ quá mức sẽ giúp nguồn cung hàng hóa được lưu thông đều, hạn chế tình trạng biến động giá bất thường.
Thực tế cho thấy, giá xăng dầu tăng có thể ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực, đặc biệt là vận chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, nếu cả người bán và người mua đều chủ động thích ứng, theo dõi sát diễn biến thị trường và điều chỉnh kế hoạch chi tiêu, kinh doanh hợp lý thì tác động tiêu cực có thể được giảm bớt.
Quỳnh Chi (t/h)
