Fed đang chia rẽ

Ngày 29/4 (giờ Mỹ), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất tham chiếu trong vùng 3,5-3,75%. Ảnh: Reuters.

Trong cuộc họp có thể là lần cuối cùng ông Jerome Powell chủ trì với tư cách Chủ tịch Fed, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất tham chiếu trong vùng 3,5-3,75%. Trước đó, thị trường gần như chắc chắn Fed sẽ không thay đổi lãi suất, theo CNBC.

Chia rẽ nội bộ sâu sắc

Tuy nhiên, cuộc họp lần này chứng kiến diễn biến bất ngờ. Thay vì phải trải qua một cuộc bỏ phiếu mang tính thủ tục để giữ nguyên lãi suất, FOMC lại chia rẽ sâu sắc với tỷ lệ 8 phiếu thuận - 4 phiếu chống, khi các quan chức đưa ra những lý do khác nhau cho lựa chọn của mình. Lần gần nhất FOMC ghi nhận có đến 4 thành viên bỏ phiếu bất đồng là vào tháng 10/1992

Thống đốc Stephen Miran tiếp tục là thành viên bỏ phiếu phản đối giữ nguyên lãi suất để ủng hộ cắt giảm 0,25%. Trong khi đó, 3 phiếu phản đối còn lại đến từ các Chủ tịch Fed khu vực gồm Beth Hammack (Cleveland), Neel Kashkari (Minneapolis) và Lorie Logan (Dallas). Họ đồng ý giữ nguyên lãi suất nhưng lại không ủng hộ việc đưa thiên hướng nới lỏng vào tuyên bố chính sách ở thời điểm hiện tại.

"Khi xem xét mức độ và thời điểm của các điều chỉnh bổ sung đối với phạm vi mục tiêu của lãi suất quỹ liên bang, Ủy ban sẽ đánh giá cẩn trọng các dữ liệu sắp tới, triển vọng kinh tế đang thay đổi và cán cân rủi ro", FOMC nói trong cuộc họp.

Hammack, Kashkari và Logan, cùng một số quan chức Fed khác, đã cảnh báo về rủi ro lạm phát dai dẳng. Tình trạng giá cả tăng cao đồng nghĩa lãi suất có thể cần duy trì ở mức cao hơn, trong khi Fed đã thiên về việc nới lỏng chính sách từ nửa cuối năm 2025.

Fed phải trải qua cuộc họp với nội bộ chia rẽ sâu sắc nhất kể từ năm 1992. Ảnh: Reuters.

Trong thông cáo sau cuộc họp, Fed cũng nhấn mạnh rằng lạm phát vẫn ở mức cao và điều này cũng phản ánh mức độ ảnh hưởng khi giá năng lượng toàn cầu liên tục tăng cao, kể từ khi chiến sự Trung Đông nổ ra.

Thị trường từ lâu đã kỳ vọng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất, đồng thời cho rằng khả năng các chính sách của Fed sẽ không thay đổi trong khoảng thời gian còn lại của năm 2026, thậm chí có thể kéo dài sang tận năm 2027.

Tại cuộc họp tháng 3, các quan chức Fed dự báo có một lần cắt giảm lãi suất trong năm nay và một lần nữa vào năm 2027, qua đó đưa lãi suất về mức trung tính khoảng 3,1%. Tuy nhiên, đây lại là cuộc họp thứ 3 liên tiếp Fed giữ nguyên lãi suất, sau 3 lần cắt giảm liên tiếp trong năm ngoái.

Trong phần lớn giai đoạn 8 năm giữ cương vị Chủ tịch Fed, ông Powell đã duy trì được sự đồng thuận cao trong nội bộ, ngay cả khi Fed phải vật lộn với lạm phát và chống lại áp lực chính trị mạnh mẽ từ Nhà Trắng.

Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách đang đối mặt với tình hình kinh tế khó khăn khi lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%, trong khi thuế quan của Tổng thống Donald Trump và giá năng lượng leo thang đang làm chính sách thêm phức tạp. Thông thường, Fed có thể bỏ qua các cú sốc giá mang tính tạm thời, nhưng thời gian kéo dài của đợt tăng giá lần này khiến họ lo ngại về tác động lâu dài của chúng lên người tiêu dùng.

Ở khía cạnh còn lại trong "nhiệm vụ kép" của Fed, lo ngại về thị trường lao động đã dịu bớt so với các tháng trước đó. Cụ thể, bảng lương phi nông nghiệp tháng 3 tăng 178.000 việc làm, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giảm còn 4,3%. Đến tháng 4, công ty xử lý bảng lương ADP cho biết số việc làm khu vực tư nhân tăng trung bình khoảng 40.000 mỗi tuần và điều này cho thấy thị trường lao động vẫn đang ổn định.

Liệu ông Powell có tiếp tục ở lại?

Sau quyết định lãi suất, sự chú ý nhanh chóng chuyển sang cuộc họp báo của ông Powell. Thông thường, thị trường theo dõi sát phát biểu của Chủ tịch Fed để tìm tín hiệu chính sách trong tương lai, tuy nhiên lần này nhiều người lại đặt ra câu hỏi liệu ông Powell có tiếp tục ở lại sau khi nhiệm kỳ Chủ tịch kết thúc vào tháng 5 hay không.

Trước đó cùng ngày, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát đã bỏ phiếu "theo đảng phái" với tỷ lệ 13-11 để thúc đẩy đề cử ông Kevin Warsh. Thượng viện được dự báo chính thức phê chuẩn ông Warsh vào tháng tới, qua đó mở đường cho lần thay đổi lãnh đạo đầu tiên của Fed kể từ khi ông Powell nhậm chức năm 2018.

Ở thời điểm hiện tại, ông Powell đang đứng trước lựa chọn rời đi ngay khi ông Warsh tiếp quản hoặc tiếp tục hoàn thành toàn bộ hay nửa năm còn lại trong nhiệm kỳ Thống đốc Fed. Nếu ông ở lại, đây sẽ là lần đầu tiên kể từ thời Marriner Eccles năm 1948 mà một Chủ tịch Fed mãn nhiệm vẫn tiếp tục ngồi trong Hội đồng Thống đốc.

Ông Powell và Eccles đều đối mặt áp lực tương tự từ Nhà Trắng về chính sách tiền tệ. Thời Eccles, Tổng thống Harry S. Truman muốn Fed giữ lãi suất thấp để giảm chi phí vay nợ của chính phủ. Còn ông Trump lại liên tục gây sức ép buộc Fed hỗ trợ thị trường nhà ở, việc làm và giảm gánh nặng lãi vay đối với khoản nợ quốc gia gần 39.000 tỷ USD.

Đáng chú ý, ông Warsh từng đề cập đến việc xem xét lại thỏa thuận trên của Tổng thống, khi Fed đang nắm giữ khoảng 6.700 tỷ USD trái phiếu và tài sản thu nhập cố định. Vị ứng cử viên cũng ủng hộ việc phối hợp chặt chẽ hơn với Bộ Tài chính trong phát hành nợ, đồng thời giảm vai trò của Fed trên thị trường trái phiếu.

Về phía mình, ông Powell nhiều lần khẳng định mạnh mẽ tính độc lập của Fed. Nỗ lực của Bộ Tư pháp Mỹ nhằm triệu tập ông liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed đến nay chưa thành công, còn cuộc điều tra hình sự về vấn đề này cũng đã bị hủy bỏ.

Một trong những lý do khiến ông Powell có thể ở lại là chờ cuộc điều tra về dự án cải tạo, vốn đã được Công tố viên Mỹ Jeanine Pirro chuyển cho Tổng Thanh tra Fed. Các chuyên gia cho rằng dù rời ghế chủ tịch, ông vẫn có thể tiếp tục quyết định nhiều vấn đề khác liên quan đến tính độc lập của Fed, bao gồm khả năng thay thế các Chủ tịch Fed khu vực, trên cương vị Thống đốc.