Đề nghị không bỏ khâu kiểm tra phòng cháy, chữa cháy với công trình nguy cơ cháy, nổ cao

26/10/2026 16:30

Đại biểu Quốc hội đề nghị không bỏ khâu kiểm tra phòng cháy, chữa cháy đối với công trình có nguy cơ cháy, nổ cao, mà tích hợp vào thủ tục nghiệm thu xây dựng, vừa giảm thủ tục hành chính, vừa bảo đảm an toàn.

Ai ký xác nhận nghiệm thu thì người đó chịu trách nhiệm

Sáng 26/10, phát biểu thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Đề cập đến việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban KHCN&MT của Quốc hội đề nghị quản lý theo mức độ rủi ro.

Cụ thể, đối với nhóm công trình nguy hiểm cháy nổ cao, nhà cao tầng, chung cư, chợ, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học và nơi tập trung đông người: không bỏ hẳn khâu kiểm tra mà tích hợp nội dung phòng cháy, chữa cháy vào thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu theo pháp luật về xây dựng.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn. (Ảnh: QH)

“Tuy nhiên, thủ tục thực hiện cần thực hiện theo cơ chế một đầu mối, một kết quả, qua hệ thống liên thông điện tử, có thời hạn trả kết quả. Làm như vậy vẫn cắt được một thủ tục độc lập mà không bỏ mất khâu kiểm soát”, ông Sơn nói.

Đối với các công trình xây dựng còn lại, đại biểu đồng ý bỏ thủ tục, nhưng chủ đầu tư cần phải cập nhật hồ sơ nghiệm thu lên cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy trước khi đưa vào sử dụng.

Theo ông, luật cần quy định thời hạn hậu kiểm kể từ khi công trình đi vào hoạt động, không để hậu kiểm “khi cần thiết”.

Nội dung quan trọng khác, tờ trình của Chính phủ nêu mục tiêu “nâng cao ý thức, trách nhiệm” của chủ đầu tư. Ông Sơn cho rằng, trách nhiệm không tự tăng lên khi bỏ thủ tục mà phải được thiết kế bằng cơ chế.

Do vậy, ông đề nghị quy định tiêu chuẩn năng lực và trách nhiệm cá nhân của tổ chức tư vấn giám sát, tư vấn nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy. “Ai ký xác nhận nghiệm thu thì người đó chịu trách nhiệm”, ông Sơn nêu rõ.

Đồng thời, đại biểu cũng đề nghị bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm: xác nhận sai kết quả nghiệm thu; đưa công trình, phương tiện vào sử dụng khi chưa nghiệm thu hoặc chưa gửi hồ sơ theo quy định.

Với karaoke, nhà trọ nhiều tầng, chung cư mini, đây là những loại hình đã từng xảy ra các vụ cháy đau lòng. Tôi đề nghị đối với nhóm này phải có kiểm tra xác nhận khắc phục trước khi hoạt động lại, có thời hạn trả lời; quá thời hạn mà cơ quan có thẩm quyền không trả lời thì coi như chấp thuận”, ông Nguyễn Ngọc Sơn kiến nghị.

Bỏ tiền kiểm không giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn

Đại biểu chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Vũ Văn Tiến, đề cập quy định liên quan đến việc bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu, chuyển sang cơ chế hậu kiểm. Ông Tiến cho rằng, bỏ tiền kiểm là để giảm thủ tục, chứ không phải giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn. Không thể áp dụng cùng một cách quản lý đối với mọi công trình.

Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến. (Ảnh: PV)

Vì vậy, ông đề nghị nghiên cứu luật hóa ngay nguyên tắc thông báo hoàn thành nghiệm thu đối với những công trình có nguy hiểm cháy, nổ cao trước khi đưa vào sử dụng, làm cơ sở để cơ quan quản lý nắm thông tin, phân loại rủi ro và tổ chức hậu kiểm kịp thời.

Về xử lý các cơ sở không bảo đảm yêu cầu phòng cháy, chữa cháy, theo đại biểu, thực tế đã có trường hợp phản ánh, chi phí để đáp ứng yêu cầu phòng cháy, chữa cháy mới cao gấp 1,25 lần chi phí xây dựng nhà xưởng.

Với những doanh nghiệp nhỏ, cơ sở sản xuất, kinh doanh có nguồn lực hạn chế, không có giải pháp phù hợp, doanh nghiệp có thể phải thu hẹp sản xuất, thậm chí ngừng hoạt động.

Dự thảo Luật quy định một số cơ sở cũ không bảo đảm yêu cầu phòng cháy, chữa cháy tiếp tục thực hiện theo nghị quyết của HĐND cấp tỉnh đã ban hành.

Đại biểu đề nghị cần làm rõ cơ chế áp dụng thống nhất sau sáp nhập, đánh giá tính khả thi của lộ trình khắc phục, đồng thời bảo đảm giải pháp kỹ thuật phù hợp với từng loại công trình, từng mức độ nguy hiểm cháy, nổ.

“Những trường hợp không thể đáp ứng một yêu cầu kỹ thuật cụ thể, cần được xem xét áp dụng giải pháp thay thế phù hợp, bảo đảm an toàn, thay vì chỉ áp dụng duy nhất một phương án”, ông Tiến nói.