Sở Y tế TP.HCM khuyến cáo phụ huynh và người dân bình tĩnh, không chủ quan, hiện não mô cầu nhóm B đã có vắc xin phòng bệnh - Ảnh: ĐẶNG MINH
Ngày 16-10, Sở Y tế TP.HCM cho biết đang phối hợp với cơ quan chức năng khẩn trương triển khai các biện pháp kiểm soát chùm ca bệnh não mô cầu tại Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, khiến một học sinh tử vong, hai em đang điều trị.
Có thể dẫn đến tử vong nếu trẻ không được phát hiện kịp thời
Bác sĩ CKII Đoàn Công Viên - Phòng khám Đa khoa, Chuyên khoa, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) - cho hay bệnh do não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, với hai bệnh cảnh điển hình là viêm màng não hoặc nhiễm trùng máu, hoặc có thể kết hợp cùng lúc cả hai thể bệnh.
Đây là căn bệnh có diễn tiến rất nhanh và có thể gây tử vong chỉ trong vòng vài giờ. Mặc dù có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, bệnh ghi nhận tỉ lệ mắc cao nhất ở nhóm trẻ em dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 15-24 tuổi.
Bệnh thường lây truyền qua đường hô hấp từ người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn thông qua các hành vi như ho, hắt hơi, nói chuyện, tiếp xúc với các giọt bắn đường hô hấp hoặc dùng chung vật dụng cá nhân.
Bệnh có thời gian ủ bệnh trung bình kéo dài từ 3 đến 4 ngày.
Trong giai đoạn khởi phát này, các biểu hiện ban đầu như: hắt hơi, sổ mũi, mệt mỏi rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh cảm cúm thông thường, tuy nhiên sau đó bệnh sẽ chuyển biến nặng lên rất nhanh chóng.
Hậu quả của căn bệnh này rất nặng nề khi tỉ lệ tử vong dao động từ 8-15%, thậm chí có thể lên tới 40-50% nếu bệnh nhân rơi vào tình trạng sốc ở thể nhiễm khuẩn tối cấp dù đã được tiếp cận chẩn đoán và điều trị y tế.
Đối với khoảng 10-20% trường hợp người bệnh sống sót, họ vẫn phải gánh chịu nhiều biến chứng kéo dài suốt đời.
Theo khuyến cáo HCDC, người tiếp xúc gần với với bệnh nhân não mô cầu cần được bác sĩ tư vấn sử dụng thuốc dự phòng càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất là trong vòng 24 giờ kể từ khi xác định ca bệnh. Việc sử dụng thuốc đúng thời điểm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế sự lây lan của vi khuẩn trong cộng đồng.
Người tiếp xúc gần với bệnh nhân não mô cầu bao gồm người sống cùng nhà, trẻ học cùng lớp có sử dụng vật dùng chung (ly uống nước, đồ chơi…), người sống hoặc làm việc cùng phòng, người trực tiếp chăm sóc người bệnh, người có tiếp xúc mật thiết với người bệnh hoặc người tiếp xúc trực tiếp xử lý đường thở hoặc tiếp xúc với dịch tiết hô hấp của bệnh nhân mà không có phương tiện phòng hộ.
Người được xác định là tiếp xúc gần với bệnh nhân não mô cầu cần hạn chế tối đa việc tiếp xúc với những người xung quanh, tự theo dõi các triệu chứng (sốt, sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ, phát ban ở da, buồn nôn) trong vòng 10-14 ngày.
Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đến ngay cơ quan y tế gần nhất để được hướng dẫn và xử trí kịp thời.
Uống kháng sinh dự phòng tuỳ vào tính chất, mức độ
Đối với chùm ca bệnh não mô cầu ở xã Hiệp Phước, Sở Y tế TP.HCM cho hay HCDC và các đơn vị y tế đang tiếp tục rà soát, hoàn chỉnh danh sách người tiếp xúc gần tại trường học, gia đình và các địa điểm liên quan, bảo đảm việc sử dụng kháng sinh dự phòng đúng đối tượng, đúng chỉ định và theo hướng dẫn chuyên môn.
Sở Y tế lưu ý, không phải tất cả học sinh trong trường đều cần sử dụng kháng sinh dự phòng. Việc xác định người cần dùng thuốc phụ thuộc vào tính chất và mức độ tiếp xúc với ca bệnh, do nhân viên y tế đánh giá.
Phụ huynh không tự ý mua hoặc sử dụng kháng sinh cho trẻ khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Những người đã được sử dụng kháng sinh dự phòng vẫn cần tiếp tục theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ.
Hiện não mô cầu nhóm B đã có vắc xin phòng bệnh. Tuy nhiên, các loại vắc xin não mô cầu có phạm vi bảo vệ khác nhau; việc tiêm chủng cần phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe, lịch sử tiêm chủng và hướng dẫn chuyên môn.
Sở Y tế khuyến cáo phụ huynh và người dân bình tĩnh, không chủ quan nhưng cũng không hoang mang; thực hiện các hướng dẫn của cơ quan y tế, không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng và theo dõi thông tin từ các kênh chính thức của ngành Y tế, nhà trường và chính quyền địa phương.
Sở Y tế TP.HCM sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình, chủ động triển khai các biện pháp kiểm soát phù hợp, kịp thời cập nhật thông tin và phối hợp với các đơn vị liên quan nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh, giáo viên và cộng đồng.
