Phát biểu tại Chương trình "Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam 2026" do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam, Báo Tài chính - Đầu tư, và Công ty Cổ phần FiinGroup đồng tổ chức dưới sự bảo trợ của Bộ Tài chính chiều ngày 22/9, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương cho biết sự kiện diễn ra chỉ sau một ngày thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, đồng thời bắt đầu quá trình gia nhập các chỉ số FTSE GEIS.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, nâng hạng mở ra cơ hội mới cho thị trường và ngành quỹ, nhưng đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu mới. Khi vị thế và mức độ kết nối của thị trường Việt Nam được nâng lên, yêu cầu đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng phải được nâng lên tương ứng.
Từ góc độ cơ quan quản lý, Chủ tịch UBCKNN cho rằng phát triển ngành quỹ cần được đặt trong tổng thể quá trình tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, nâng cao chất lượng thị trường, chất lượng cung cấp dịch vụ của các công ty quản lý quỹ và tăng khả năng huy động, phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương
Sau gần 30 năm xây dựng và trưởng thành, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế. Thị trường không chỉ trở thành một kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, mà còn ngày càng phát huy vai trò trong phân bổ nguồn lực, thúc đẩy đầu tư và hỗ trợ quá trình phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững, đồng thời đẩy mạnh phát triển hạ tầng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế xanh, yêu cầu đặt ra đối với thị trường tài chính nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng không chỉ là huy động được nhiều vốn hơn. Theo Chủ tịch UBCKNN, quan trọng hơn là phải huy động và phân bổ vốn hiệu quả hơn, đúng hướng hơn và bền vững hơn. Đây cũng là không gian và dư địa phát triển lớn đối với ngành quỹ.
Quan điểm của Bộ Tài chính và UBCKNN là phát triển ngành quỹ phải được đặt trong tổng thể quá trình cải cách thị trường tài chính, phát triển thị trường vốn và tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư. Tinh thần này được thể hiện trong Quyết định số 1413/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam và Quyết định số 3168/QĐ-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Theo Chủ tịch UBCKNN, phát triển ngành quỹ không đơn thuần là tạo thêm sản phẩm đầu tư cho người dân, mà quan trọng hơn là hình thành và phát triển một lực lượng nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp. Lực lượng này có vai trò tập hợp các nguồn vốn trong xã hội, chuyển hóa những nguồn vốn phân tán thành dòng vốn có tổ chức, được quản lý chuyên nghiệp và phân bổ vào các lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị lâu dài cho nền kinh tế.
Tổng tài sản quản lý đạt khoảng 846.000 tỷ đồng
Cùng với sự phát triển của thị trường chứng khoán, ngành quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam cũng có những bước phát triển và ngày càng trở thành một cấu phần quan trọng của thị trường vốn. Tính đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán.
Tính cả danh mục ủy thác đầu tư, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 32,5 tỷ USD. Trong 10 năm qua, tổng giá trị tài sản quản lý bởi các công ty quản lý quỹ tăng bình quân trên 20% mỗi năm.
Sự phát triển của các quỹ mở và quỹ ETF đã góp phần đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng lựa chọn đầu tư cho nhà đầu tư và thúc đẩy sự phát triển của hoạt động đầu tư chuyên nghiệp. Hiện quỹ mở và quỹ ETF chiếm khoảng 80% tổng giá trị tài sản ròng nhờ những ưu thế về thanh khoản, tính linh hoạt trong phân bổ danh mục và mức độ minh bạch.
Theo Chủ tịch UBCKNN, những kết quả trên là nền tảng quan trọng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng phát triển của ngành quỹ trong giai đoạn mới. Mục tiêu không chỉ là tăng quy mô tài sản quản lý, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng dòng vốn, năng lực quản trị, tính chuyên nghiệp và khả năng đóng góp của ngành quỹ đối với sự phát triển của thị trường tài chính và nền kinh tế.
Sáu định hướng phát triển ngành quỹ
Trong thời gian tới, UBCKNN sẽ tập trung vào một số định hướng lớn nhằm thúc đẩy ngành quỹ phát triển thực chất, chuyên nghiệp và bền vững.
Trước hết, UBCKNN sẽ tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý và cơ chế chính sách, rà soát các quy định liên quan đến tổ chức và hoạt động của công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, đại lý phân phối và các tổ chức cung cấp dịch vụ. Cơ quan quản lý cũng định hướng tạo điều kiện phát triển đa dạng hơn các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư, phù hợp với nhu cầu tích lũy, đầu tư dài hạn của người dân cũng như yêu cầu phát triển của thị trường.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, tinh thần xuyên suốt là khuyến khích đổi mới nhưng phải đi cùng quản trị rủi ro, minh bạch, an toàn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư. UBCKNN đặc biệt đề cao tái cấu trúc các công ty quản lý quỹ, nâng cao chất lượng ngành quỹ và uy tín của nhà quản lý quỹ, đồng thời phổ biến kiến thức cho nhà đầu tư.
Định hướng thứ hai là thúc đẩy quá trình tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp. Mục tiêu không chỉ là tăng số lượng nhà đầu tư tổ chức, mà phải từng bước hình thành một cơ sở nhà đầu tư cân bằng hơn, chuyên nghiệp hơn và có khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn tốt hơn cho thị trường.
Thứ ba, sản phẩm quỹ sẽ được phát triển theo hướng đa dạng, chuyên nghiệp và gắn với nhu cầu vốn của nền kinh tế. Theo Chủ tịch UBCKNN, cần có thêm những sản phẩm phù hợp với nhu cầu tích lũy dài hạn của người dân, đồng thời nghiên cứu phát triển các sản phẩm có khả năng kết nối nguồn vốn với những lĩnh vực ưu tiên của nền kinh tế như hạ tầng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Khuôn khổ pháp lý hiện hành, cụ thể là Thông tư 136/2025/TT-BTC, đã có bước mở rộng với các sản phẩm như quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng, quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ và các quy định được bổ sung đối với quỹ chỉ số. Đây là cơ sở để tiếp tục phát triển hệ sinh thái sản phẩm trong giai đoạn tới.
Thứ tư, UBCKNN định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh và chuẩn mực hoạt động của các công ty quản lý quỹ, gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, tính minh bạch và đạo đức nghề nghiệp. Các công ty cần tiếp tục nâng cao chất lượng quản trị, quản trị rủi ro, năng lực phân tích và quản lý danh mục; chú trọng phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ và chuẩn hóa quy trình hoạt động theo thông lệ quốc tế.
Bên cạnh đó, các rủi ro liên quan đến định giá tài sản, thanh khoản, xung đột lợi ích và quản lý tài sản của nhà đầu tư cần được kiểm soát chặt chẽ. Về phía cơ quan quản lý, UBCKNN sẽ tiếp tục tăng cường giám sát theo hướng dựa trên rủi ro, nâng cao hiệu quả giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Thứ năm, UBCKNN sẽ tiếp tục thúc đẩy tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho nhà đầu tư cá nhân. Nội dung tuyên truyền sẽ tập trung vào đặc điểm và cơ chế hoạt động của từng loại quỹ, mức độ rủi ro, chi phí, thanh khoản, phương pháp lựa chọn sản phẩm và nguyên tắc phân bổ tài sản, qua đó giúp nhà đầu tư hiểu đúng về đầu tư qua quỹ, từng bước hình thành thói quen đầu tư có kỷ luật và dài hạn.
Theo bài phát biểu, UBCKNN đã ký MOU với 6 trường đại học hàng đầu và "tiến xa hơn sẽ vào các trường phổ thông để người dân hiểu rõ việc đầu tư tài chính". Đây cũng là một nhiệm vụ được xác định trong Đề án 3168 và Đề án tuyên truyền, phổ biến kiến thức và đào tạo nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán giai đoạn 2025-2030.
Định hướng thứ sáu là chủ động hội nhập quốc tế và thu hút các dòng vốn đầu tư dài hạn từ các định chế tài chính toàn cầu. Theo FTSE Russell được dẫn lại trong bài phát biểu, quá trình gia nhập FTSE GEIS được thực hiện theo 4 đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.
Chủ tịch UBCKNN cho rằng thị trường không chỉ hướng tới thu hút dòng vốn đầu tư theo các chỉ số, mà cần từng bước thu hút các dòng vốn chủ động, dài hạn từ các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và các định chế tài chính lớn trên thế giới.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, trong giai đoạn mới, ngành quỹ cần được nhìn nhận không chỉ là một bộ phận cung cấp sản phẩm đầu tư, mà là một lực lượng định chế đầu tư chuyên nghiệp, có vai trò quan trọng trong việc tập hợp nguồn vốn, chuyển hóa thành các dòng vốn dài hạn và phân bổ hiệu quả vào nền kinh tế.
Về phía cơ quan quản lý, UBCKNN sẽ tiếp tục đồng hành cùng thị trường, tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý giám sát, thúc đẩy đổi mới sản phẩm, phát triển cơ sở nhà đầu tư và tăng cường hội nhập quốc tế; qua đó tạo nền tảng để ngành quỹ phát triển an toàn, minh bạch, chuyên nghiệp và có năng lực cạnh tranh cao hơn.
