Bước ra khỏi phòng thi sau những giờ làm bài căng thẳng, bất cứ sĩ tử nào cũng rơi vào trạng thái kiệt quệ cả về thể xác lẫn tinh thần. Lúc này, mọi phản ứng dù là nhỏ nhất của cha mẹ từ một cái nhíu mày, một tiếng thở dài cho đến một câu hỏi vô tình... đều được các em thu lại và phóng đại lên gấp nhiều lần.
Nhiều bậc phụ huynh vì quá sốt ruột đã vô tình biến chiếc xe máy đợi sẵn ngoài cổng trường thành một "phòng thẩm vấn" ngột ngạt. Họ không biết rằng, kết quả bài làm đã là chuyện của quá khứ, thứ cần bảo vệ ngay lúc này chính là tâm lý của con để chiến đấu cho những môn tiếp theo. Nếu là một người cha, người mẹ tinh tế, bạn sẽ tuyệt đối tránh phạm phải 4 sai lầm chí mạng dưới đây ngay khi con vừa rời phòng thi.
Vừa thấy mặt con đã dồn dập hỏi "Làm được bài không?", "Được mấy điểm?"
Đây là câu cửa miệng của đại đa số phụ huynh ngoài cổng trường, nhưng cũng là câu nói có sức sát thương lớn nhất đối với tâm lý học sinh. Khi đứa trẻ vừa trải qua hai tiếng đồng hồ căng thẳng, điều con cần là sự quan tâm đến trạng thái thể chất như "Con có mệt không?", "Con có đói không?". Việc cha mẹ lập tức chất vấn về kết quả vô tình gửi đi một thông điệp ích kỷ: "Bố mẹ chỉ quan tâm đến điểm số và sĩ diện chứ không quan tâm đến sự mệt mỏi của con".
Điều cha mẹ cần làm là động viên con chứ không phải tạo thêm áp lực (Ảnh minh họa)
Tâm lý học hành vi vạch trần rằng, sự dồn dập này chỉ khiến những đứa trẻ làm bài tốt cảm thấy áp lực, còn những đứa trẻ làm bài chưa như ý rơi vào trạng thái hoảng loạn, tội lỗi. Nếu đó là môn thi đầu tiên, câu hỏi tra khảo này của cha mẹ sẽ trực tiếp đánh sập sự tự tin, khiến con bước vào môn thi tiếp theo với một tâm lý nặng nề, bất an và rất dễ tiếp tục gặp sai sót.
Ép con phải dò đáp án hoặc tham gia bình luận các hội nhóm trên mạng
Ngay khi con vừa lên xe, nhiều phụ huynh lập tức lấy điện thoại ra, mở sẵn các bài viết chia sẻ đáp án từ các thầy cô giáo trên mạng hoặc các hội nhóm phụ huynh để ép con phải đối chiếu từng câu. Nếu thấy con làm khác với đáp án số đông, cha mẹ liền lộ rõ vẻ mặt thất vọng, lo âu, thậm chí cằn nhằn: "Sao câu dễ thế này mà cũng làm sai?".
Hành vi này thể hiện sự kém cỏi trong năng lực quản trị sự lo âu của chính cha mẹ. Việc ép con đối chiếu đáp án vào lúc này không thể thay đổi được điểm số đã đặt bút viết trong phòng thi, ngược lại nó tra tấn tinh thần đứa trẻ một cách tàn nhẫn. Sự hoang mang khi biết mình làm sai sẽ tạo ra một hiệu ứng tâm lý dây chuyền tiêu cực, tước đi sự tập trung cần thiết của con dành cho các bài thi còn lại vào ngày hôm sau.
Mang con ra so sánh với bạn bè cùng phòng thi hoặc "con nhà người ta" ngay tại chỗ
Biểu hiện vô duyên kịch trần của phụ huynh EQ thấp là việc đứng đón con nhưng mắt lại dòm ngó sang những đứa trẻ xung quanh. Khi nghe thấy một vài học sinh khác hào hứng bảo "Đề năm nay dễ quá, con làm được hết", họ lập tức quay sang nhìn con mình với ánh mắt dò xét, hỏi han: "Sao bạn kia bảo dễ thế mà mặt con lại nghệt ra?", "Đấy, con nhà cô A học cùng lớp với con nó bảo làm thừa hẳn 30 phút kìa".
Hành vi này thể hiện sự xúc phạm lòng tự trọng nghiêm trọng của đứa trẻ. Mỗi phòng thi là một môi trường khác nhau, mỗi học sinh có một thế mạnh và cách cảm nhận đề khác nhau. Việc dìm năng lực của con xuống để tâng bốc một đứa trẻ xa lạ ngay trước cổng trường chỉ khiến con cảm thấy mình bị bỏ rơi, không có điểm tựa và nảy sinh tâm lý oán hận, bất mãn với chính cha mẹ mình.
Mọi sự so sánh đều là khập khiễng và khiến trẻ tổn thương (Ảnh minh họa)
Chỉ trích, đay nghiến hoặc chiến tranh lạnh nếu con lỡ nói mình làm bài không tốt
Khi đứa trẻ dũng cảm và thành thật chia sẻ: "Mẹ ơi, hôm nay con làm bài không tốt lắm, con bị sót một câu", phản ứng của phụ huynh EQ thấp là lập tức nổi trận lôi đình hoặc chuyển sang chế độ im lặng đáng sợ. Họ buông những lời cay nghiệt: "Đấy, đã bảo rồi mà không chịu nghe", "Học hành thế thì chết", hoặc mặt nặng mày nhẹ suốt cả chặng đường về nhà, từ chối giao tiếp với con.
Tâm lý học giáo dục chỉ ra rằng, việc cha mẹ trút giận hoặc dùng bạo lực lạnh khi con thất bại là cách nhanh nhất để cắt đứt sợi dây kết nối cảm xúc giữa hai thế hệ. Đứa trẻ lúc này đang phải chịu áp lực và sự thất vọng tự thân rất lớn, sự quay lưng của gia đình sẽ đẩy con vào hố sâu của sự tuyệt vọng, trầm cảm. Thay vì chỉ trích, cha mẹ có EQ cao sẽ ôm con vào lòng và nói: "Không sao cả, môn này qua rồi, chúng ta bỏ lại phía sau để tập trung tốt nhất cho môn tiếp theo".
Cổng trường ngày thi là nơi chứng kiến nhiều cung bậc cảm xúc nhất của một đời học sinh. Sự điềm tĩnh, bao dung và một nụ cười rạng rỡ của cha mẹ khi đón con chính là chiếc phao cứu sinh vĩ đại nhất, giúp các sĩ tử hiểu rằng, dù kết quả có ra sao, gia đình vẫn luôn là bến đỗ an toàn và ấm áp nhất sẵn sàng chở che cho con.
