Ca bệnh được công bố trên Hong Kong Journal of Paediatric, theo đó Bệnh viện Đào tạo và Nghiên cứu Karabük, Thổ Nhĩ Kỳ tiếp nhận bệnh nhi là một bé trai 11 tuổi được đưa đến khoa cấp cứu với các biểu hiện chán ăn, lượng nước tiểu giảm rõ rệt và thay đổi trạng thái ý thức.
Khai thác tiền sử cho thấy, 1 tuần trước khi nhập viện, bệnh nhi đã thực hiện phẫu thuật cắt amidan. Trong thời gian hồi phục, thay vì sử dụng nước uống thông thường và chế độ dinh dưỡng phù hợp, bệnh nhi chỉ uống nước khoáng có gas và nước tăng lực. Mỗi ngày bệnh nhi uống khoảng 2 lít nước khoáng có gas và 1 lít nước tăng lực.
Các bác sĩ tính toán lượng natri cơ thể hấp thu từ hai loại đồ uống này lên tới khoảng 2.376 mg mỗi ngày. Đáng nói, lượng natri này cao so với một trẻ 11 tuổi, chưa tính đến lượng natri có trong thực phẩm khác.
Khi nhập viện, tình trạng bệnh nhi đã diễn biến nghiêm trọng, nhịp thở nhanh với tần số khoảng 45 lần/phút, nhịp tim tăng lên 140 lần/phút và huyết áp được ghi nhận ở mức 90/60 mmHg.
Bệnh nhi có biểu hiện lơ mơ, mức độ tỉnh táo giảm. Trong quá trình theo dõi tại viện, trẻ còn xuất hiện tình trạng tiểu ra máu và protein niệu, cho thấy những bất thường liên quan đến hệ tiết niệu.
Kết quả xét nghiệm ghi nhận tăng natri máu, nồng độ creatinine máu tăng và lượng nước tiểu giảm. Đây là những dấu hiệu quan trọng giúp bác sĩ đánh giá tình trạng tổn thương thận cấp. Đáng chú ý, kết quả siêu âm bụng và siêu âm Doppler thận không phát hiện bất thường rõ rệt.
Ảnh minh họa.
Sau khi đánh giá tiền sử và loại trừ một số nguyên nhân khác, các bác sĩ nhận định việc sử dụng quá nhiều nước khoáng có gas chứa natri và nước tăng lực có thể góp phần gây rối loạn điện giải, làm nặng thêm tình trạng tổn thương thận.
Người bệnh được điều trị tại khoa hồi sức tích cực, bao gồm bù dịch, điều chỉnh tình trạng tăng natri máu và theo dõi chặt chẽ chức năng thận. Sau 21 ngày nằm viện, bé trai được xuất viện trong tình trạng không còn triệu chứng được ghi nhận.
Thận có vai trò quan trọng trong việc lọc máu, đào thải chất cặn bã, điều hòa lượng nước và duy trì sự cân bằng các chất điện giải trong cơ thể. Trong đó, natri là một chất điện giải cần thiết cho hoạt động của tế bào, thần kinh và cơ. Tuy nhiên, nếu lượng natri trong máu tăng quá cao sẽ khiến cơ thể xuất hiện những rối loạn nghiêm trọng, đặc biệt khi tình trạng này đi kèm thiếu nước hoặc mất cân bằng dịch.
Tăng natri máu thường phản ánh sự mất cân đối giữa lượng nước và natri trong cơ thể. Tình trạng này có thể xảy ra khi cơ thể mất nước, không được cung cấp đủ nước phù hợp hoặc hấp thu quá nhiều natri trong một số hoàn cảnh. Ở mức độ nghiêm trọng, tăng natri máu có thể gây khát nhiều, mệt mỏi, yếu cơ, thay đổi ý thức, co giật và những biến chứng thần kinh nguy hiểm.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ nước khoáng có gas với các loại nước ngọt có gas thông thường. Hàm lượng natri trong nước khoáng thay đổi đáng kể tùy nguồn nước và sản phẩm. Không phải tất cả nước có gas đều chứa lượng natri cao như loại được sử dụng trong ca bệnh kể trên.
Tương tự, nước tăng lực có thành phần khác nhau tùy sản phẩm, thường chứa caffeine, đường và một số chất bổ sung. Việc sử dụng nước tăng lực ở trẻ em và thanh thiếu niên không được khuyến khích do nguy cơ ảnh hưởng đến giấc ngủ, hệ tim mạch và những tác động không mong muốn khác.
Những dấu hiệu cảnh báo tổn thương thận cấp tính
Thận là một cơ quan quan trọng trong cơ thể. Chức năng chính của thận là lọc máu và đưa chất thải đến bàng quang dưới dạng nước tiểu. Thận cũng giúp cân bằng lượng nước và chất điện giải trong máu, giúp điều chỉnh mức huyết áp.
Tuy nhiên, giống như bất kỳ cơ quan nào khác, thận cần được chăm sóc đúng cách để hoạt động hiệu quả. Việc bỏ bê sức khỏe của thận có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng, bao gồm chấn thương thận cấp tính (AKI).
Theo Tiến sĩ Vidyashankar P - chuyên gia tư vấn chính Bệnh thận, Bệnh viện Aster CMI, Bengaluru (Ấn Độ), AKI là tình trạng suy giảm nhanh chóng chức năng thận trong nhiều giờ đến nhiều ngày. Trước đây được gọi là suy thận cấp (ARF), tình trạng này xảy ra khi thận không thể lọc các chất thải từ máu.
Một số nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm nhiễm trùng huyết, các biến cố tim cấp tính, xuất huyết ồ ạt, mất nước nghiêm trọng và thuốc gây độc cho thận.
Bác sĩ Vidyashankar cho biết: "AKI có thể biểu hiện qua các triệu chứng như buồn nôn, nôn mửa và chán ăn. Một số bệnh nhân có thể nhận thấy lượng nước tiểu giảm, sưng ở chân hoặc khó thở do tích tụ chất lỏng". Các dấu hiệu cảnh báo tiềm ẩn khác bao gồm lú lẫn hoặc khó tập trung do chất thải tích tụ trong máu.
AKI có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị. Tuy nhiên, bệnh này hầu như có thể chữa khỏi và hoàn toàn có thể hồi phục nếu được phát hiện và điều trị sớm.
Một trong những chiến lược hiệu quả nhất là duy trì chế độ ăn uống cân bằng, ít natri, thực phẩm chế biến và chất béo không lành mạnh. Nên ăn chế độ ăn nhiều trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt để có sức khỏe tổng quát.
Duy trì đủ nước cũng rất quan trọng, vì lượng chất lỏng thích hợp giúp thận lọc chất thải hiệu quả. Hơn nữa, hoạt động thể chất thường xuyên có thể tăng cường sức khỏe tổng thể và cải thiện lưu thông máu, có lợi cho chức năng thận.
Ngoài việc lựa chọn lối sống lành mạnh, mọi người cũng nên theo dõi huyết áp và lượng đường trong máu, vì tăng huyết áp và tiểu đường là những yếu tố nguy cơ đáng kể gây tổn thương thận. Điều quan trọng không kém là mọi người phải tránh các loại thuốc không kê đơn có thể gây hại cho thận.
Minh Hoa (t/h theo Sức khỏe & Đời sống)
