Những năm gần đây, không khó để bắt gặp cảnh ông bà từ quê lên thành phố chăm cháu giúp con. Có người vừa nghỉ hưu đã bước vào "ca làm" mới: đưa đón trẻ đi học, nấu ăn, thức đêm chăm cháu ốm, quán xuyến việc nhà… Thế nhưng, phía sau sự hỗ trợ tưởng như rất tự nhiên ấy, ngày càng có nhiều người lớn tuổi thừa nhận một điều khiến nhiều người bất ngờ: họ cảm thấy mệt mỏi, tổn thương, thậm chí hối hận vì đã nhận chăm cháu quá nhiều năm.
Mới đây, trên mạng xã hội Trung Quốc, một bài viết với tiêu đề "Hối hận vì đã giúp con gái nuôi cháu" đã gây chú ý mạnh mẽ. Không phải vì người bà không thương cháu, mà bởi đằng sau câu nói ấy là cảm giác tủi thân tích tụ suốt thời gian dài.
Tác giả bài viết kể về một người bà ngoài 70 tuổi chuẩn bị về quê sau ba năm lên thành phố chăm cháu ngoại. Khi được hỏi, bà bật khóc nói: "Đây là lần đầu tiên tôi cảm thấy con gái mình không còn giống người thân nữa".
Nguyên nhân không đến từ một trận cãi vã lớn, mà là những áp lực nhỏ tích tụ mỗi ngày. Ban đầu, bà còn có thể vừa dỗ cháu ngủ vừa nấu cơm, dọn dẹp nhà cửa. Nhưng theo thời gian, tuổi tác khiến sức khỏe giảm sút. Vậy mà điều bà thường nghe lại là những câu trách móc: Mẹ nấu mặn quá, Sao mẹ làm chậm vậy?, Sao không trông cháu cẩn thận hơn?. Có lần bà bị đau cột sống, đi lại khó khăn, nhưng điều đầu tiên con gái hỏi không phải "Mẹ có đau không?", mà là: "Giờ ai sẽ trông con cho con đây?".
Ảnh minh hoạ
Mâu thuẫn giữa các thế hệ thường bắt đầu khi ranh giới bị xóa nhòa
Những câu chuyện như vậy khiến nhiều người chạnh lòng vì quá quen thuộc. Trong nhiều gia đình châu Á, ông bà thường mặc nhiên được xem là người hỗ trợ miễn phí. Họ chăm cháu vì thương con, nhưng dần dần sự giúp đỡ ấy lại bị xem như trách nhiệm đương nhiên.
Nhiều người trẻ cũng đang kiệt sức vì áp lực cơm áo, công việc và nuôi con nhỏ. Nhưng đôi khi trong guồng quay quá nhanh ấy, họ quên mất rằng cha mẹ mình cũng đã già. Một người ngoài 60, 70 tuổi vẫn phải thức đêm bế cháu, nấu ăn liên tục, quanh quẩn trong bốn bức tường nhiều năm liền thực sự không phải điều dễ dàng.
Điều khiến người lớn tuổi buồn nhất đôi khi không phải việc cực mà là cảm giác mọi cố gắng của mình không được ghi nhận.
Có những bà ngoại nửa đêm cõng cháu đi viện nhưng sáng hôm sau vẫn bị trách sao không để ý từ sớm. Có người bỏ cả cuộc sống riêng, lên thành phố sống cô đơn trong căn hộ của con nhưng luôn cảm thấy mình như người giúp việc. Thậm chí có người nói vui mà buồn: Lúc còn đi làm chưa chắc đã cực bằng lúc nghỉ hưu chăm cháu.
Thực tế, không ai có nghĩa vụ phải hy sinh toàn bộ tuổi già để nuôi cháu, kể cả đó là ông bà ruột. Việc giúp con chăm cháu xuất phát từ tình thương chứ không phải trách nhiệm bắt buộc.
Nhiều chuyên gia gia đình cũng cho rằng mâu thuẫn giữa các thế hệ thường bắt đầu khi ranh giới bị xóa nhòa. Người trẻ xem sự hỗ trợ là điều hiển nhiên, còn người lớn tuổi lại ngại nói ra cảm xúc thật vì sợ con buồn. Cứ thế, những tổn thương nhỏ tích tụ dần. Điều đáng suy nghĩ là có rất nhiều ông bà không cần con cái báo đáp vật chất lớn lao. Điều họ cần đôi khi chỉ là một lời cảm ơn, một sự quan tâm nhỏ hay cảm giác mình được tôn trọng.
Trong bài viết đang lan truyền, có một chi tiết khiến nhiều người xúc động. Một gia đình đặt ra quy tắc riêng: mỗi tuần con cái sẽ dành thời gian đưa mẹ đi dạo, không để bà thức đêm chăm cháu một mình sau khi trẻ cai sữa, và luôn nói lời cảm ơn mỗi khi bà giúp đỡ. Người mẹ sau đó từng nói: "Khoảng thời gian chăm cháu còn được đối xử tử tế hơn lúc tôi còn đi làm".
Có lẽ, chăm cháu không đáng sợ bằng cảm giác bị xem là điều hiển nhiên. Ông bà yêu cháu là thật. Nhưng phía sau tình yêu ấy cũng là một con người đã già đi, biết mệt, biết tổn thương và cũng cần được yêu thương trở lại.
